Þegar síminn víkur fær leikurinn meira pláss

Vala Steinsdóttir og Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifa 28. ágúst 2026 12:40

Í umræðunni um símafrí í skólum er auðvelt að beina sjónum að því sem börn og ungmenni eiga ekki að gera. Okkur langar að nálgast málið frá annarri hlið og spyrja: Hvað fá börnin þegar síminn víkur?

Meira rými fyrir leik, hreyfingu, samtöl, hlátur, vináttu og samveru.

Sem formaður og varaformaður Foreldraráðs Hafnarfjarðar höfum við, ásamt ráðinu, lagt áherslu á að nálgast umræðuna um síma- og skjánotkun barna á jákvæðan og uppbyggilegan hátt. Í samstarfi við Rec Media og grunnskóla í Hafnarfirði urðu til tvö myndbönd þar sem börn og ungmenni fá sjálf orðið. Með þeim viljum við beina sjónum að því sem við viljum sjá meira af í skóladeginum.

Hvað gerist þegar síminn fær að víkja?

Í myndböndunum segja börnin sjálf frá því hvað þeim finnst skemmtilegast að gera í frímínútum. Þau segja frá leikjunum sínum og við sjáum gleðina, hreyfinguna, hláturinn, vináttuna og samveruna sem skapast þegar þau leika og eru saman.

Skilaboðin eru einföld: Meiri leikur. Meiri gleði. Meiri samvera.

Foreldraráð Hafnarfjarðar hefur óskað eftir því við grunnskóla bæjarins að myndböndin verði sýnd á skólakynningum í upphafi skólaársins og þeim deilt með foreldrum og skólasamfélaginu. Von okkar er að þau geti orðið kveikja að góðu samtali um símafrí, samveru og það skólaumhverfi sem við viljum skapa saman.

Sameiginlegt verkefni heimila og skóla

Símafrí í skólum er ekki verkefni skólanna einna. Við trúum því að bestur árangur náist þegar skólar, foreldrar og börn standa saman og skilaboðin eru skýr og samhljóma.

Við fögnum frumkvæði Ingu Sæland að skapa börnum og öllu skólasamfélaginu símafrí innan veggja skólanna. Við teljum það mikilvægt skref í þá átt að skapa meira rými fyrir nærveru, samskipti og samveru í skóladeginum.

Skólarnir skapa rammann utan um skóladaginn, en við foreldrar gegnum ekki síður mikilvægu hlutverki. Með jákvæðu samtali heima fyrir og stuðningi við þann ramma sem skólarnir setja getum við saman hjálpað börnum og ungmennum að móta heilbrigðar venjur í kringum síma- og skjánotkun.

Þetta verkefni er hluti af áframhaldandi vinnu okkar innan Foreldraráðs Hafnarfjarðar að velferð barna og heilbrigðum venjum í kringum skjánotkun. Fyrr á árinu færði ráðið skólastjórum grunnskóla Hafnarfjarðar meðal annars bókina Kvíðakynslóðina eftir Jonathan Haidt, til að hvetja til sameiginlegs samtals heimila og skóla um þessi málefni.

Við viljum ekki aðeins ræða það sem börn og ungmenni eiga ekki að gera. Við viljum líka beina sjónum að því sem við getum gefið meira rými – leik, vináttu, samtölum, hreyfingu og samveru.

Hvatning til meiri leiks

Samhliða verkefninu færði Foreldraráð Hafnarfjarðar grunnskólum bæjarins táknræna gjöf í upphafi skólaárs, nokkur útileikföng sem tengjast meðal annars leikjum sem börnin sjálf nefna sem sína uppáhaldsleiki í frímínútum.

Gjöfin er kannski lítil en hugsunin á bak við hana er stærri. Hún er hvatning til að skapa meira rými fyrir leik, gleði og samveru í skóladeginum og áminning um að þegar síminn víkur getur eitthvað annað fengið að vaxa.

Við foreldrar og skólasamfélagið höfum sameiginlegt hlutverk. Við getum skapað rammann, hvatt til góðra venja og gefið börnum og ungmennum fleiri tækifæri til að horfast í augu, tala saman, leika og einfaldlega vera saman.

Leikur er lífsins gaman. Gefum leiknum meira pláss.