Það sem ég dáist að við ís­lenskar konur

Það er eitt sem hefur lengi vakið sérstaka aðdáun mína í íslensku samfélagi.

Íslenskar konur.

Ekki vegna þess að þær séu allar eins eða að hægt sé að lýsa þeim með nokkrum einföldum orðum. Heldur vegna þess að í gegnum árin hef ég kynnst mörgum konum hér á landi sem hafa kennt mér eitthvað mikilvægt um sjálfstæði, ákveðni og hugrekki.

Það sem hefur sérstaklega heillað mig er viljinn til að halda áfram að þroskast, læra og breyta til, jafnvel þegar lífið virðist þegar hafa tekið á sig ákveðna mynd.

Aldrei of seint að byrja aftur

Ég hef kynnst konum sem hafa ákveðið að fara aftur í háskóla eftir margra ára starfsreynslu. Konum sem hafa skipt um starfsvettvang, hafið ný verkefni eða ákveðið að láta gamlan draum loksins rætast.

Stundum á fertugsaldri, stundum á fimmtugsaldri og stundum enn síðar.

Það sem hefur vakið athygli mína er hversu sjálfsagðar slíkar breytingar virðast mörgum þeirra.

Eins og það sé ekkert sjálfsagðara en að halda áfram að uppgötva nýjar hliðar á sjálfum sér.

Ég hef oft dáðst að þessari hugsun.

Í sumum samfélögum er enn litið svo á að fólk eigi að velja sér ákveðna leið snemma á lífsleiðinni og halda sig síðan við hana. Mennta sig, finna starf, stofna fjölskyldu og helst ekki breyta of miklu eftir það.

En margar íslenskar konur sem ég hef kynnst virðast minna mig á að lífið þurfi ekki að fylgja slíku handriti.

Kona getur verið móðir og samt átt drauma sem tilheyra henni sjálfri. Hún getur verið farsæl í starfi og samt viljað prófa eitthvað allt annað. Hún getur verið fimmtug og sest aftur á skólabekk.

Það þarf hugrekki til að byrja aftur, sérstaklega þegar aðrir telja að maður eigi þegar að vera búinn að finna sinn stað í lífinu.

Sjálfstæði sem ég hef lært að meta

Aðdáun mín snýst þó ekki eingöngu um menntun eða starfsframa.

Hún snýst líka um það sjálfstæði sem ég hef oft séð hjá íslenskum konum í daglegu lífi.

Konur sem taka ábyrgð, standa með skoðunum sínum, sýna frumkvæði og láta ekki alltaf væntingar annarra ráða ferðinni.

Konur sem geta verið ákveðnar án þess að þurfa að afsaka það.

Það þýðir auðvitað ekki að íslenskar konur eigi auðvelt með allt. Þær glíma líka við álag, óöryggi, fjárhagslegar áhyggjur og þær kröfur sem fylgja því að samræma fjölskyldulíf, atvinnu og eigin metnað.

Jafnrétti er heldur ekki sjálfgefið, jafnvel í samfélagi sem hefur náð langt á því sviði.

En kannski er það einmitt þess vegna sem ég dáist að þeim.

Ekki vegna þess að þær mæti engum hindrunum, heldur vegna þess hvernig margar þeirra takast á við þær.

Minningar frá Napólí

Kannski hefur þessi styrkur snert mig sérstaklega vegna þess að ég ólst sjálfur upp umkringdur sterkum konum.

Ég fæddist í Napólí, borg þar sem konurnar sem ég þekkti voru oft ákveðnar, ástríðufullar, sjálfstæðar í hugsun og með einstakt skopskyn. Þær voru djúpt tengdar fjölskyldu sinni og rótum en kunnu líka að mæta erfiðleikum með ótrúlegri seiglu.

Margir þekkja þessa mynd af napólískri konu í gegnum Sophiu Loren, sem varð tákn fyrir styrk, persónuleika og sjálfsöryggi.

En ég þurfti ekki að leita til kvikmyndanna til að kynnast slíkum konum.

Ég hafði þær í eigin fjölskyldu.

Amma mín Giuseppina var farsæl saumakona sem skapaði sér sinn eigin starfsferil á tímum þegar möguleikar kvenna voru oft takmarkaðri en þeir eru í dag.

Og mamma mín, Elvira, kenndi mér með lífi sínu að styrkur felst ekki alltaf í stórum orðum. Stundum birtist hann einfaldlega í því að halda áfram, sýna kærleika og takast á við það sem lífið færir manni.

Þegar ég kom til Íslands vissi ég því þegar hversu sterkar konur geta verið.

En hér kynntist ég líka annarri birtingarmynd þessa styrks.

Frelsið til að velja eigin leið

Það sem hefur heillað mig við margar íslenskar konur er ekki aðeins hæfileikinn til að standast erfiðleika, heldur líka viljinn til að móta eigið líf.

Að geta ákveðið að breyta til án þess að líta á það sem ósigur.

Að geta sagt að maður vilji læra meira, prófa eitthvað nýtt eða fara aðra leið en áður.

Og að líta ekki á aldurinn sem hindrun.

Auðvitað er þetta frelsi ekki öllum jafn aðgengilegt og engin kona ætti að þurfa að sanna styrk sinn með því að vera sífellt að gera meira. Stundum felst sjálfstæði líka í því að segja nei, hægja á sér eða velja einfaldara líf.

Kannski er það einmitt kjarninn í því sem ég dáist að.

Ekki að allar konur eigi að vera metnaðarfullar á sama hátt, heldur að þær eigi að geta ákveðið sjálfar hvað þær vilja gera við líf sitt.

Þetta er eitt af því sem ég met mest við íslenskt samfélag og þær konur sem ég hef kynnst hér.

Þær hafa minnt mig á að framtíðin er ekki aðeins eitthvað sem við bíðum eftir.

Hún er líka eitthvað sem við getum sjálf mótað.

Konurnar í Napólí kenndu mér ungum að styrkur getur falist í því að halda áfram, jafnvel þegar lífið er erfitt.

Margar íslenskar konur hafa kennt mér að styrkur getur líka falist í því að þora að velja nýja leið.

Og fyrir það ber ég mikla virðingu fyrir þeim.

Því stundum felst hugrekkið ekki aðeins í því að halda áfram á sömu braut, heldur í því að þora að leggja af stað í nýja átt.

Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.