Óskabein næststærsti hluthafi Korta með tíu prósenta hlut

Fjárfestingafélagið Óskabein, sem er meðal annars stór hluthafi í VÍS, er næststærsti einstaki eigandi Kortaþjónustunnar, á eftir Kviku banka, með tíu prósenta hlut en færsluhirðingarfyrirtækið var keypt af fjárfestingabankanum og hópi einkafjárfesta 1. nóvember í fyrra fyrir aðeins eina krónu. Hlutur Kviku í fyrirtækinu nemur um 41 prósenti en á meðal annarra hluthafa er félagið Res Limited, sem er í eigu Sigurðar Bollasonar fjárfestis, með tæplega sex prósenta hlut og þá eiga bræðurnir Lýður og Ágúst Guðmundssynir, í gegnum eignarhaldsfélagið Frigus, liðlega fimm prósenta hlut.

Í kaupsamningi milli Kviku og Kortaþjónustunnar, sem Markaðurinn hefur undir höndum, kemur fram að með „hliðsjón af núverandi fjárhagsstöðu fyrirtækisins“ hafi verið ákveðið að seljendur fengju eina krónu fyrir hlut sinn í félaginu. Samtímis kaupunum lagði Kvika og fjárfestahópurinn Kortaþjónustunni einnig til nærri 1.500 milljónir í nýtt hlutafé, eins og Markaðurinn hefur áður upplýst um, en fyrirtækið stóð frammi fyrir alvarlegum fjárhagsvanda í kjölfar greiðslustöðvunar breska flugfélagsins Monarch í byrjun október á síðasta ári. Kortaþjónustan var á meðal átta fyrirtækja sem sáu um færsluhirðingu fyrir Monarch.

Í kaupsamningnum segir meðal annars að kaup og hlutafjáraukning fjárfestahópsins hafi verið nauðsynleg til að „koma í veg fyrir að fyrirtækið yrði sett í slitameðferð eða lögþvingað gjaldþrot“. Eftir greiðslustöðvun Monarch hafi Kortaþjónustan fengið á sig endurgreiðslukröfur (e. chargebacks) sem námu „verulegum fjárhæðum“ og valdið fyrirtækinu „alvarlegum fjárhagslegum erfiðleikum“. Svo Kortaþjónustan gæti haldið áfram rekstri var því þörf á hlutafjáraukningu og eins samkomulagi við alþjóðlegu kortafyrirtækin Mastercard og Visa um áframhaldandi aðild að uppgjörskerfum þeirra.

Korta­þjónustan hafði tekið á sig áhættu með viðskiptunum við Monarch vegna fjármuna sem viðskiptavinir flugfélagsins höfðu greitt fyrir flugferðir sem það gat síðar ekki staðið við. Var fyrirtækið í þeim tilfellum í ábyrgð fyrir greiðslum sem höfðu farið beint til Monarch við kaup á farmiðum. Með hlutafjáraukningu fjárfestahópsins var rekstrarhæfi Kortaþjónustunnar tryggt og þá voru engin útistandandi mál gagnvart innlendum eða erlendum viðskiptavinum fyrirtækisins.

Jóhannes Ingi Kolbeinsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri Kortaþjónustunnar og áður stærsti hluthafi félagsins, hafnaði því aðspurður í frétt Fréttablaðsins 4. nóvember síðastliðinn að sala á fyrirtækinu til Kviku og fjárfesta hafi komið til vegna þess að Kortaþjónustan var í alvarlegum lausafjárvanda eftir gjaldþrot Monarch. „Það voru ýmsir búnir að sýna félaginu áhuga en þetta var ágætis tækifæri til að styrkja félagið. Til að taka allan vafa af um að það yrðu nokkur lausafjárvandræði. En það var ekki að stefna í það og það var ekkert sem var fyrirséð. Það er ekki orðinn neinn lausafjárvandi að neinu leyti,“ sagði Jóhannes.

Hann hefur núna látið af störfum sem framkvæmdastjóri Kortaþjónustunnar og við starfi hans tekur Björgvin Skúli Sigurðsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri markaðs- og viðskiptaþróunarsviðs Landsvirkjunar, en þetta var tilkynnt á starfsmannafundi hjá fyrirtækinu síðastliðinn föstudag, samkvæmt heimildum Markaðarins.

Urðu af 10 milljarða sölu

Fjárfestingafélagið Óskabein, sem á sem fyrr segir tíu prósenta hlut í Kortaþjónustunni, er meðal annars í eigu Sigurðar Gísla Björnssonar, eiganda Sæmarks sjávarafurða, Gests Breiðfjörðs Gestssonar, eiganda Sparnaðar, og Andra Gunnarssonar, lögmanns og fjárfestis. Hjónin Svanhildur Nanna Vigfúsdóttir og Guðmundur Örn Þórðarson, sem eru stórir hluthafar í Kviku og VÍS, eiga um 6,7 prósenta hlut í Kortaþjónustunni í gegnum félagið K2B fjárfestingar og eignarhaldsfélagið JÖKÁ, sem er í eigu Zimsen-systkinanna, fer með liðlega 6 prósenta hlut. Þá á breska félagið NO. 9 Investments Limited, sem er í eigu Dons McCarthy, fyrrverandi stjórnarmanns House of Fraser og áður stórs hluthafa í VÍS og Kviku, rúmlega fimm prósenta hlut í fyrirtækinu. Sigurður Valtýsson, fyrrverandi forstjóri Exista og samverkamaður Bakkavararbræðra, á fimm prósent í gegnum félagið Salt ehf. og fjárfestingafélagið Varða Capital, sem er í meirihlutaeigu Jónasar Hagans Guðmundssonar og Gríms Garðarssonar, á sömuleiðis fimm prósenta hlut. Félagið 520 ehf., sem er í eigu Garðars Vilhjálmssonar, eiganda bílaleigunnar Geysis, á rúmlega fjögurra prósenta hlut í Kortaþjónustunni.

Áfallið sem Kortaþjónustan varð fyrir við gjaldþrot Monarch, eins og greint hefur verið frá í Markaðnum, kom á sama tíma og þáverandi eigendur þess voru langt komnir í viðræðum um sölu á fyrirtækinu til ástralsks fjárfestingasjóðs fyrir um 80 milljónir evra, jafnvirði um tíu milljarða króna. Búið var að ljúka áreiðanleikakönnun vegna fyrirhugaðrar sölu á félaginu. Ekkert varð hins vegar af kaupum sjóðsins þegar ljóst varð að Kortaþjónustan yrði fyrir miklu fjárhagstjóni þegar breska flugfélagið óskaði eftir greiðslustöðvun.

Tekjur Kortaþjónustunnar námu 2,3 milljörðum á árinu 2016 og höfðu þá meira en tvöfaldast frá fyrra ári. Samkvæmt heimildum Markaðarins gerðu áætlanir stjórnenda ráð fyrir því að hagnaður fyrir fjármagnsliði, afskriftir og skatta (EBITDA) yrði um 1.100 milljónir á árinu 2017. Ljóst er að það gekk ekki eftir vegna greiðslustöðvunar Monarch og áhrifa hennar á fjárhag og rekstur Kortaþjónustunnar.

Fréttin birtist fyrst í Markaðnum, fylgiriti Fréttablaðsins um viðskipti og fjármál.