Krefst lögbanns á Tekjur.is

Ingvar Smári Birgisson, lögfræðingur og formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna, gerði í hádeginu kröfu um lögbann á vefinn Tekjur.is.

Vefnum var hleypt af stokkunum á föstudaginn en þar er hægt að fletta upp tekjum og skattaupplýsingum allra Íslendinga átján ára og eldri. 

Hægt er að nálgast upplýsingar með greiðslu áskriftargjalds sem nemur 2.790 kr. fyrir fyrsta mánuðinn og svo 790 kr. á mánuði eftir það.

Vefurinn er vægast sagt umdeildur en Jón Ragnar Arnarson, stjórnarformaður Viskubrunns ehf. sem er rekstraraðili vefsíðunnar, sagði í yfirlýsingu seint á föstudag að tilgangur vefsins væri að stuðla að „gagnsæi og samræmi í umfjöllun um skattamál“ og að birting upplýsinganna „byggi á heimild í sérstöku ákvæði skattalaga.“

Um er að ræða aðra málsgrein 98. greinar í lögum um tekjuskatt.

„Heimil er opinber birting á þeim upplýsingum um álagða skatta, sem fram koma í skattskrá, svo og útgáfa þeirra upplýsinga í heild eða að hluta.“

Allt önnur staða en árið 1984

Ingvar Smári segist hafa velt þessu ákvæði fyrir sér.

Hann telur notkun og vinnslu gagna á Tekjur.is ekki falla innan gildissviðs þessarar málsgreinar.

„Þarna er farið langt út fyrir það sem menn höfðu í huga þegar ákvæðið var skrifað,“ segir Ingvar Smári.

Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, sagði í Bítinu á Bylgjunni í morgun að ákvæðið væri frá árinu 1984. Ýmislegt hefði breyst frá þeim tíma. Tíðarandinn væri allt annar og sömuleiðis tæknin.

„Möguleiki á að vinna með upplýsingar var allt annar á því ári,“ segir Helga. Ákvæðið hafi farið óbreytt inn í núgildandi lög árið 2003. Nú þurfi að skoða hvort heimildin sé fullnægjandi og hvort hún takmarkist mögulega við ríkisskattstjóra.

Málið er á borði Persónuverndar en formleg kvörtun vegna vefsins barst stofnuninni strax á föstudagsmorgun. Helga segir ýmis fordæmi úr átján ára sögu stofnunarinnar sem hægt sé að skoða. Þá megi líka horfa til Norðurlandanna varðandi hvernig sambærileg mál hafi verið tækluð.

„Í Noregi var það þannig að svona var heimilt. Það mátti fletta hverjum sem er upp og finna skattaupplýsingar,“ segir Helga. Það hafi mætt gríðarlegri andstöðu, þótt vera hnýsni, valda fólki óþægindum og vega að friðhelgi einkalífs.

Telur Tekjur.is brjóta á friðhelgi einkalífs

Niðurstaðan hafi verið sú að ríkið héldi utan um slíka síðu en það yrði rekjanlegt hver sækti upplýsingar um náungann. Þannig fær sá sem á kennitöluna upplýsingar um það hver hafi verið að skoða skattaupplýsingar hans. Það er ekki hægt á Tekjur.is.

Ingvar Smári segir lögbannskröfu sína einmitt byggða á því að Tekjur.is brjóti á friðhelgi einkalífs, lögum um persónuvernd og hvernig eigi að vinna með persónuupplýsingar.

Lýsa má lögbanni sem fljótvirkri aðgerð til að grípa inn í ef eitthvað er ólögmætt og sýslumaður er sammála. Í framhaldinu fer málið sína leið fyrir dómstólum. Nýlegt dæmi þar sem lögbannskrafa var nýtt var í tilfelli Glitnis holding gegn fréttaflutningi Stundarinnar upp úr gögnum bankans. Sýslumaður féllst á lögbann í október í fyrra en nú ári síðar hafnaði Landsréttur því að staðfesta lögbannið.

Krafa Ingvars er sú að Viskubrunnur ehf. hætti vinnslu persónuupplýsinga og verði gert að eyða upplýsingunum. Hann telur 2. málsgrein 98. greinar laga um tekjuskatt túlkaða alltof vítt í tilviki forsvarsmanna Tekjur.is.

„Það verður að túlka greinina þröngt. Það þýðir ekki að víkka þetta gildissvið út í hið óendanlega. Þess vegna tel ég að þetta sé ólögmætt.“

Að neðan má heyra viðtalið við forstjóra Persónuverndar í Bítinu í morgun.