Vildi að eigandinn myndi sanna að ekki hafi verið kveikt í bát sem brann á miðunum

Tryggingarfélagið Vörður er bótaskylt vegna tjóns sem varð á hraðfiskibát er hann brann og sökk til botns þann 9. júlí 2013. Tryggingarfélagið vildi meina að sá sem var um borð í bátnum hafi vísvitandi lagt eld að bátnum og bæri félagið því ekki ábyrgð á því tjóni sem varð.

Báturinn var á veiðum um tvær sjómílur norðaustur af Garðskaga snemma morguns er atvikið átti sér stað og var einn um borð.Í fréttum af eldsvoðanum á sínum tíma kom fram aðeldurinn hafi gosið skyndilega upp og að sjómaðurinn hafi ákveðið að kom sér skyndilega frá borði vegna sprengihættu. Var honum bjargað um borð í nálægan bát.

Báturinn var tryggður svokallaðri húftryggingu smábáta hjá Verði en tryggingarfélagið hafnaði hins vegar bótaábyrgð í málinu á áðurnefndri forsendu að sjómaðurinn hafi vísvitandi lagt eld að bátnum. Áður en málið kom til kasta héraðsdóms hafði það farið fyrir úrskurðarnefnd í vátryggingarmálum sem komst að þeirri niðurstöðu að Verði bæri að bæta tjónið þar sem ekki hafi verið sýnt fram á að sjómaðurinn hafi kveikt vísvitandi í bátnum. Þeim úrskurði vildi Vörður hins vegar ekki una og var tryggingarfélaginu stefnt fyrir héraðsdóm vegna málsins.

Báturinn nýtryggður og sjómaðurinn við vinnu í flotgalla

Vildi Tryggingarfélagið meina að eiganda bátsins bæri að sanna að bátsskaðinn væri ekki rakinn til ásetnings sjómannsins sem var um borð en að slík sönnun lægi ekki fyrir. Tiltók tryggingarfélagið ýmsar ástæður fyrir því að það taldi skipsbrunann vera grunsamlegan, meðal annars það að báturinn hafði verið tryggður hjá félaginu tveimur mánuðum fyrir brunann.

Meðal þess sem til tekið var af hálfu Varðar var að einungis hafði verið farið í fjórar veiðiferðir á bátnum frá því að eigandi bátsins eignaðist hann árið 2011, tekjur félagsins sem átti bátinn hafi aðeins numið um 170 þúsund krónum. Þá hafi báturinn logað stafna á milli aðeins örfáum mínútum eftir að tilkynnt var um eldinn en vandséð væri miðað við uppbyggingu bátsins hvernig eldur gæti læst sig af svo miklum hraða í skut bátsins.

Segir tryggingarfélagið einnig að það hafi vakið athygli lögreglu að sjómaðurinn hafi verið klæddur í flotgalla við vinnu sína um borð í bátnum. Slíkur klæðnaður muni vera helst til heitur til að vera í við vinnu í júlí. Þá hafi verið tilkynnt um sprengihættu sem að mati tryggingarfélagsins hafi tryggt að sjófarendur myndu ekki koma of nálægt brennandi bátnum og alls ekki reyna að draga hann í land.

Af þessum ástæðum og ýmsum öðrum sem tiltekin voru af hálfu tryggingarfélagsins væru „yfirgnæfandi miklar líkur„ á „íkveikju af mannavöldum af ásetningi. Af því verði ekki annað ályktað en að á stefnanda hvíli að sanna að svo hafi ekki verið.“

Miklar endurbætur skýri notkunarleysið

Mál eiganda bátsins byggðist hins vegar á því að „[a]llt bendi til þess að eldurinn hafi kviknað vegna bilunar í rafmagni eða öðrum búnaði skipsins.“

Þá væri ekkert óeðlilegt við það að báturinn hafi verið lítið notaður á árunum 2011-2013 þar sem að á þeim tíma hafi eigandi bátsins og sjómaðurinn lagst í miklar endurbætur á bátnum. Hafi hann fyrst verið tilbúinn vorið 2013 og því ekki óeðlilegt að kaupa tryggingu á bátinn á þeim tímapunkti.

„Málflutningur stefnda einkennist af getgátum og útúrsnúningum sem ekki hafi neitt sönnunargildi og uppfylli engan veginn þær sönnunarkröfur sem gerðar séu til stefnda samkvæmt meginreglum vátrygginga- og skaðabótaréttar,“ því væri tryggingarfélaginu óheimilt að bera fyrir sig að tjóninu hafi verið valdið af ásetningi.

Í niðurstöðu Héraðsdóms Reykjavíkur segir að að ekkert þeirra atriða sem tryggingarfélagið hafi nefnt nægi til þess að snúa við sönnunarbyrði þannig að eiganda bátsins væri gert að sanna að sjómaðurinn hafi ekki lagt eld að honum. Því gæti tryggingarfélagið ekki undanskilið sig ábyrgð.

Var bótaskylda Varðar því viðurkennd en annað dómsmál þarf til þess að ákveða hversu háar bæturnar verða. Auk þess þarf Vörður að greiða málskostnað í málinum, alls 1,4 milljónir króna.

Dóm héraðsdóms má sjá hér.