Orð ferða­mála­stjóra lýsi skorti á upp­lýsinga­öflun og van­þekkingu

Í síðustu viku ræddi ferðamálavefsíðan Túristi við Skarphéðinn Berg Steinarsson, fráfarandi ferðamálastjóra, og sagðist hann hafa miklar efasemdir um að móttaka skemmtiferðaskipa væri besta ráðstöfun Íslands á náttúruauðlindum, áfangastöðum og kolefnisspori ferðaþjónustunnar. 

Þá sagði Skarphéðinn að hafnarstjórar geti ákveðið að fjölga komum skemmtiferðaskipa og gagnrýndi það fyrirkomulag. Hér væru margir innviðir sem ekki réðu við aukið álag. 

„Miðað við kolefnissporið af skipunum, átroðninginn og mannmergðina er illa farið með það svigrúm sem við höfum. Við ættum ekki að nota kolefnisspor okkar í þetta,“ sagði Skarphéðinn. Þá vildi hann meina að heildartekjur af skemmtiferðaskipum væru um fimm milljarðar króna á ári.

Segir margt ekki rétt

Pétur Ólafsson, hafnarstjóri hjá Hafnarsamlagi Norðurlands og formaður hagsmunasamtakanna Cruise Iceland, segir í tilkynningu sem send var á fjölmiðla í kjölfar viðtals Skarphéðins að margt sem Skarphéðinn hafi sagt sé einfaldlega ekki rétt. 

Hann segir að það sé ekki rétt að hafnarstjórar ákveði hömlur á komur skemmtiferðaskipa heldur séu það hafnarstjórnir og eftir atvikum sveitarstjórnir hverrar hafnar. Síðan er það hafnarstjóra að framfylgja stefnumarkandi ákvörðunum.

Þegar kemur að umhverfismálum bendir Pétur á að kolefnisspor Íslands sé ekki metið út frá komum skemmtiferðaskipa hingað til lands enda eru skipin ekki skráð á íslandi. Hins vegar hafa Faxaflóahafnir innleitt öflugt umhverfiseinkunarkerfi með ívilnunum og álögnum. Markmiðið með fyrirkomulaginu er að koma á fjárhagslegu hvatakerfi til reksturs umhverfisvænni skemmtiferðaskipa. 

Lýsir vanþekkingu

Pétur vill meina að áætlun Skarphéðins um heildartekjur af skemmtiferðaskipum lýsi skorti á upplýsingaöflun og vanþekkingu á uppbyggingu þessa hluta ferðaþjónustunnar. Tölurnar sem hann hafi stutt sig við í viðtalinu séu í engu samræmi við raunveruleikann. 

„Könnun á fjárhagslegum áhrifum af komum skemmtiferðaskipa sem Cruise Iceland fól bresku fyrirtækinu GP Wild International og Business Research & Economics Advisors að gera árið 2018 leiddi í ljós að komur skemmtiferðaskipa voru að skapa 920 heilsárs störf og þjóðhagslegur ávinningur væri 16,4 milljarðar króna. Ef tillit er tekið til þeirrar 13% aukningar milli áranna 2018 og 2022, má reikna með að komur skemmtiferðaskipa skili á þessu ári um 18,5 milljörðum króna í þjóðarbúið,“ segir Pétur. 

Mikilvægustu farþegarnir

Farþegum í farþegaskiptum hefur fjölgað síðustu ár. Farþegaskiptafarþegar eru þeir sem hefja eða enda skemmtiferðasiglingu sína hér á landi, þeir fljúga til eða frá landinu og dvelja hér í einhverja daga. 

„Farþegar gista á betri hótelum borgarinnar, borða á veitingastöðum, leigja bílaleigubíla, fara í skoðunarferðir, heimsækja söfn og nýta sér margvíslega aðra afþreyingu. Þá skapa komur skemmtiferðaskipa í farþegaskiptum mun fleiri störf í landi. Það stefnir í að farþegar í farþegaskiptum verði hátt í 85 þúsund á árinu 2023, eða fjölgun upp á 60% milli ára,“ segir Pétur. 

Hann vitnar í könnun Wonderfull Copenhagen sem gerð var fyrir Kaupmannahöfn en í henni kemur fram að farþegaskiptafarþegar skilji ríflega þrisvar sinnum meira eftir sig í hagkerfinu en almennir skemmtiferðaskipafarþegar. 

„Við hlökkum til samstarfs við Ferðamálastofu og vonum að nýr ferðamálastjóri, sem tekur við keflinu um áramót, eigi eftir að sjá mikilvægi þess að eiga jákvætt og uppbyggilegt samtal við Cruise Iceland og þróa ferðaþjónustuna áfram með þeim aðilum sem tengjast þessari tegund ferðamennsku til jafns við aðra,“ segir í lok tilkynningarinnar.