Útlendingamálin á réttri leið Sigurjón Þórðarson skrifar 28. nóvember 2025 11:48 Ríkisstjórnin hefur lagt fram og boðað nokkur mál sem miða að því að stórbæta útlendingakerfið. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra er með fimm frumvörp á þingmálaskrá sem tengjast útlendingamálum. Þá eru fleiri ráðherrar með mál sem einnig tengjast málaflokknum. Þar má nefna frumvarp Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra um hertar reglur á leigubílamarkaði og Frumvarp Loga Más Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra um álagningu skólagjalda á háskólanemendur sem hingað koma utan EES-svæðisins. Það er talsvert verk að vinna eftir verkleysi og óstjórn Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum á liðnum árum. Það er öfugsnúið að þeir sem hafa hve hæst um stöðuna í málaflokknum, þvældust fyrir því með málþófi í vor og sumar að frumvarp um afturköllun verndar þeirra sem brjóta stórlega eða ítrekað af sér næði fram að ganga. Það er mikilvæg ákvörðun að koma upp brottfararstöð sem einfaldar utanumhald og framkvæmd brottvísun þeirra sem neita að yfirgefa landið eftir að hafa verið synjað um vernd og dvalarleyfi. Það liggur fyrir að breyta eigi þáttum í löggjöfinni sem snúa almennt að dvalar- og atvinnuleyfum, fjölskyldusameiningum og 18 mánaða sér íslensku reglan verður afnumin og svo mætti lengi telja. Sér íslenska 18 mánaða reglan felur í sér að umsækjendur fá sjálfkrafa útgefið dvalarleyfi ef afgreiðsla mála þeirra tefst um meira en eitt og hálft ár. Hún hefur falið í sér hvata til umsækjenda til að tefja mál með öllum ráðum til að virkja framangreint ákvæði. Þetta hefur kostað ríkissjóð fúlgur fjár. Farsælasta leiðin til úrbóta í flestum málum er að ræða hreinskilnislega um þær áskoranir sem við er að etja. Það er einmitt gert í skýrslunni „Ísland í örum vexti“ sem er afrakstur starfshóps sem dómsmálaráðherra skipaði um útgáfu dvalarleyfa. Þar er meðal annars bent á tuttugu og fimm sér íslenskar reglur í útlendingamálum sem nú stendur til að breyta. Skýrslan hefur verið uppspretta frétta af útlendingamálum frá því hún kom út og er þegar byrjuð að nýtast við að koma skikk á málaflokkinn. Nú hefur til dæmis verið ákveðið að framvegis verði erfðaefni þeirra sem óska eftir að koma til landsins á grundvelli fjölskyldusameiningar rannsakað áður en viðkomandi fær leyfi til að koma til landsins. Landamæraeftirlitið er sem betur fer að eflast og nú berast reglulega fréttir af frávísun brotamanna við landamærin. Stofnanir málaflokksins eins og Útlendingastofnun, lögregla og fleiri fá skýran pólitískan stuðning um að framfylgja lögum, í stað átaka sem ríktu um þau mál í tíð fyrri ríkisstjórnar. Það er jákvætt að hingað komi heiðarlegt fólk sem ætlar að leggja gott af mörkum til samfélagsins og ber virðingu fyrir vestrænum gildum. Glæpamenn sem leggjast á bótakerfið eru hins vegar ekki velkomnir. Við í Flokki fólksins erum ánægð með framvinduna í útlendingamálum. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sigurjón Þórðarson Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þorgerður leitar ESB-stuðnings úr ótrúlegustu áttum Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Ríkisstjórnin hefur lagt fram og boðað nokkur mál sem miða að því að stórbæta útlendingakerfið. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra er með fimm frumvörp á þingmálaskrá sem tengjast útlendingamálum. Þá eru fleiri ráðherrar með mál sem einnig tengjast málaflokknum. Þar má nefna frumvarp Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra um hertar reglur á leigubílamarkaði og Frumvarp Loga Más Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra um álagningu skólagjalda á háskólanemendur sem hingað koma utan EES-svæðisins. Það er talsvert verk að vinna eftir verkleysi og óstjórn Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum á liðnum árum. Það er öfugsnúið að þeir sem hafa hve hæst um stöðuna í málaflokknum, þvældust fyrir því með málþófi í vor og sumar að frumvarp um afturköllun verndar þeirra sem brjóta stórlega eða ítrekað af sér næði fram að ganga. Það er mikilvæg ákvörðun að koma upp brottfararstöð sem einfaldar utanumhald og framkvæmd brottvísun þeirra sem neita að yfirgefa landið eftir að hafa verið synjað um vernd og dvalarleyfi. Það liggur fyrir að breyta eigi þáttum í löggjöfinni sem snúa almennt að dvalar- og atvinnuleyfum, fjölskyldusameiningum og 18 mánaða sér íslensku reglan verður afnumin og svo mætti lengi telja. Sér íslenska 18 mánaða reglan felur í sér að umsækjendur fá sjálfkrafa útgefið dvalarleyfi ef afgreiðsla mála þeirra tefst um meira en eitt og hálft ár. Hún hefur falið í sér hvata til umsækjenda til að tefja mál með öllum ráðum til að virkja framangreint ákvæði. Þetta hefur kostað ríkissjóð fúlgur fjár. Farsælasta leiðin til úrbóta í flestum málum er að ræða hreinskilnislega um þær áskoranir sem við er að etja. Það er einmitt gert í skýrslunni „Ísland í örum vexti“ sem er afrakstur starfshóps sem dómsmálaráðherra skipaði um útgáfu dvalarleyfa. Þar er meðal annars bent á tuttugu og fimm sér íslenskar reglur í útlendingamálum sem nú stendur til að breyta. Skýrslan hefur verið uppspretta frétta af útlendingamálum frá því hún kom út og er þegar byrjuð að nýtast við að koma skikk á málaflokkinn. Nú hefur til dæmis verið ákveðið að framvegis verði erfðaefni þeirra sem óska eftir að koma til landsins á grundvelli fjölskyldusameiningar rannsakað áður en viðkomandi fær leyfi til að koma til landsins. Landamæraeftirlitið er sem betur fer að eflast og nú berast reglulega fréttir af frávísun brotamanna við landamærin. Stofnanir málaflokksins eins og Útlendingastofnun, lögregla og fleiri fá skýran pólitískan stuðning um að framfylgja lögum, í stað átaka sem ríktu um þau mál í tíð fyrri ríkisstjórnar. Það er jákvætt að hingað komi heiðarlegt fólk sem ætlar að leggja gott af mörkum til samfélagsins og ber virðingu fyrir vestrænum gildum. Glæpamenn sem leggjast á bótakerfið eru hins vegar ekki velkomnir. Við í Flokki fólksins erum ánægð með framvinduna í útlendingamálum. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun