Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sport Rikki G kafnaði aftur í beinni útsendingu Fótbolti Stækkaði typpi skíðastökkvara Sport Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sport Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sport Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sport Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn Körfubolti Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Fótbolti „Breiðablik búið að vera mígandi utan í mig í mörg ár“ Íslenski boltinn Stutt gaman hjá stelpunum okkar í brekkunni Sport Fleiri fréttir Keflavík-Grindavík 94-86 | Tviburasystur í stuði og engin hefnd Elín Klara lék best allra á vellinum Elísa skoraði glæsimark hjá Fanneyju en Blikar töpuðu 11-1 samanlagt Gordon bakarameistarinn í bökun í Bakú Bodø/Glimt - Inter | Ná Norðmenn að stríða risa í vetrarríkinu? Wolves - Arsenal | Mega ekki misstíga sig gegn botnliðinu Viktor Gísli fagnaði sigri og sæti í átta liða úrslitunum Lewis Hamilton finnst skemmtilegra að keyra nýja F1-bílinn Norðmaðurinn kominn í mjög fámennan hóp með Michael Phelps Hetjan var pabbi sem var mættur til að styðja son vinar síns Reykjavíkurmaraþonið eignast systur í Pittsburgh Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn „Af hverju ætti hann að vera að setja treyjuna yfir munninn?“ Sverrir frá Eyjum til FH Löng bið Shiffrin á enda Benítez valtur í sessi og gamall lærisveinn hans gæti stýrt Sverri Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sparar ekki stóru orðin í garð Íslendingsins sem gæti farið alla leið í boltanum Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sjáðu mörkin úr Meistaradeildinni: Dansinn hjá Vinicius, draumaleikur Doué og fimmfaldur fögnuður Stækkaði typpi skíðastökkvara Valdimar fer ekki til Mexíkó Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sara Dögg tekin inn í hópinn fyrir næstu leiki í undankeppni EM Stutt gaman hjá stelpunum okkar í brekkunni Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Tennisstjörnur neyðast til að gerast grænmetisætur Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sögulegur áfangi Örnu eftir „stranga og langa“ vegferð Segist ekki hafa kallað Vinicius apa og Benfica bakkar hann upp Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sport Rikki G kafnaði aftur í beinni útsendingu Fótbolti Stækkaði typpi skíðastökkvara Sport Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sport Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sport Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sport Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn Körfubolti Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Fótbolti „Breiðablik búið að vera mígandi utan í mig í mörg ár“ Íslenski boltinn Stutt gaman hjá stelpunum okkar í brekkunni Sport Fleiri fréttir Keflavík-Grindavík 94-86 | Tviburasystur í stuði og engin hefnd Elín Klara lék best allra á vellinum Elísa skoraði glæsimark hjá Fanneyju en Blikar töpuðu 11-1 samanlagt Gordon bakarameistarinn í bökun í Bakú Bodø/Glimt - Inter | Ná Norðmenn að stríða risa í vetrarríkinu? Wolves - Arsenal | Mega ekki misstíga sig gegn botnliðinu Viktor Gísli fagnaði sigri og sæti í átta liða úrslitunum Lewis Hamilton finnst skemmtilegra að keyra nýja F1-bílinn Norðmaðurinn kominn í mjög fámennan hóp með Michael Phelps Hetjan var pabbi sem var mættur til að styðja son vinar síns Reykjavíkurmaraþonið eignast systur í Pittsburgh Þurfti að flauta af æfingar áður en hann slasaði menn „Af hverju ætti hann að vera að setja treyjuna yfir munninn?“ Sverrir frá Eyjum til FH Löng bið Shiffrin á enda Benítez valtur í sessi og gamall lærisveinn hans gæti stýrt Sverri Skíðasambandinu fannst Halldór of slæm fyrirmynd Sparar ekki stóru orðin í garð Íslendingsins sem gæti farið alla leið í boltanum Hélt að hundurinn sem hljóp inn á brautina væri úlfur Sjáðu mörkin úr Meistaradeildinni: Dansinn hjá Vinicius, draumaleikur Doué og fimmfaldur fögnuður Stækkaði typpi skíðastökkvara Valdimar fer ekki til Mexíkó Undir pressu vegna tengsla við Epstein: „Ég get ekki rekið hann“ Sara Dögg tekin inn í hópinn fyrir næstu leiki í undankeppni EM Stutt gaman hjá stelpunum okkar í brekkunni Skýtur skökku við: Beindi spjótum sínum að Mourinho Tennisstjörnur neyðast til að gerast grænmetisætur Fær um þrjátíu milljónir í sárabætur frá ríkasta manni Úkraínu Sögulegur áfangi Örnu eftir „stranga og langa“ vegferð Segist ekki hafa kallað Vinicius apa og Benfica bakkar hann upp Sjá meira