Fólkið sem hverfur... Kristján Fr. Friðbertsson skrifar 22. desember 2025 08:17 Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Mikilvægir áfangar í orkumálum Vestfjarða Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Sjá meira
Grjónagrautur sem stakri möndlu er bætt út í á síðustu stundu, svokallaður möndlugrautur, er vinsæll um jólin. “Morðtilraun!“ hugsa kannski vænisjúkir, því möndlur innihalda jú smávegis blásýru. En það yrði þá að flokkast sem hómópatísk morðtilraun, því magnið er allt of lítið til að hafa nokkur áhrif. Nýlega innkallaði Matvælastofnun grjónagraut vegna aðskotahlutar, en ég hef það eftir áreiðanlegum heimildum að þar var ekki um að ræða möndlu. Þær eru frekar skaðlausar. Sumsé, í grautnum er mandlan er falin, en finnanleg. Hverfi einhver með öllu er hann ekki finnanlegur. Hverfi einnig allt sem hann hefur gert og allar hans tengingar við aðra, er eins og hann hafi aldrei verið til. Var möndlugrauturinn bara sérvalin, léleg samlíking í tilefni jóla? Já. En samt ekki eins skrýtin og að yngjast skyndilega um 30 ár, hverfa svo í beinu framhaldi! Byrjum á byrjuninni. Í gegnum samfélagsmiðla eins og Facebook (Fb) hef ég átt samskipti við fólk víða um heim. Fólk sem ég þekkti fyrir, í bland við ókunnuga sem urðu jafnvel með tímanum kunningjar. Yfir árin fækkar í hópnum. Fólk hættir að nota Fb, eða lendir í því að aðgangurinn þeirra er yfirtekinn af svindlurum. Eins lifir auðvitað enginn að eilífu. Þó eru dæmi um að eitthvað annað liggi að baki þegar einhver hverfur af samfélagsmiðlum. 16 ára í sambúð Loki Fb aðgangi telja þau oftast að maður hafi rofið "samfélagssáttmála" kerfisins (reglurnar sem Fb setur). Augljósustu dæmin eru kannski að villa sér á heimildir í sviksamlegum tilgangi, setja inn sérlega óviðeigandi efni eða fara óvarlega í öryggismálum. Nýleg löggjöf í Ástralíu krefst 16 ára lágmarksaldurs á samfélagsmiðlum, sem bætti fjölmörgum lokunum í hópinn. Verandi sjálfur eldri en 16 ára og nokkuð viss um að ég sé ekki Ástrali reiknaði ég með takmörkuðum áhrifum á mig sjálfan. Skyndilega lokaðist þó aðgangurinn. Voru kremin að virka? Hafði ég virkilega yngst um 30 ár ?? Ég stökk beint að næsta spegli, en vonbrigðin komu samstundis. Traust Í dag borgar sig ekki að treysta of glatt því sem gerist á netinu, né í manns eigin tækjum. Greip því símann og kannaði málið, en sömu skilaboð komu einnig upp þar, jafnt í appi sem á vef. Þar með minnkuðu líkurnar á mistökum, eða einhverri svikatilraun. Einnig barst tölvupóstur sem virtist nokkuð örugglega frá Fb með upplýsingum um málið. Maður treystir þó aldrei slíkum póstum einum og sér, skoðar vel netfangið, og smellir alls ekki á hlekki þar. Ég ákvað því að biðja nærliggjandi maka – sem reyndist vera minn eigin – að fletta mér upp og senda mér skilaboð. Horfinn! Ekki einu sinni auglýst eftir mér! Upplýsingarnar í tölvupóstinum höfðu einmitt spáð þessari niðurstöðu. Við nánari athugun kom í ljós að allt sem ég hafði nokkurn tíman gert á samfélagsmiðlinum – spurningar, svör, pistlar, myndir og meira að segja afmæliskveðjur – var horfið. Sama hve mikið var leitað, ekki einu sinni möndlukeim að finna. (Vísun tilbaka í lélegu samlíkinguna.) Sporlaust Fljótlega bárust mér fjölmörg skilaboð með öðrum leiðum frá fólki sem kvartaði yfir svarleysi mínu, eða hélt jafnvel að ég hefði „blokkað“ þau. Fólk sem hafði áður verið í samskiptum gegnum spjallhluta Fb (Messenger) gat þó enn fundið mig þar, en fékk villuskilaboð ef það reyndi að senda mér skilaboð. Hvað gæti orsakað slíka hreinsun? Engar nánari upplýsingar var að fá. Lokað til frambúðar. Mér stóð til boða að ýta á takka sem óskaði eftir endurskoðun, en þar voru ekki einu sinni upplýsingar um hvort endurskoðandinn sem yrði þá fyrir valinu væri löggiltur! Freistingin var sterk að gera ekkert, en forvitnin varð þó yfirsterkari. Hvað hafði gerst og af hverju? Bjó eitthvað alvarlegra að baki? Samantekin ráð leyniþjónustu og diplómata? Jafnvel hluti af alþjóðlegri hómopatískri morðtilraun? Ég þori ekki að segja meira í bili, en skal segja ykkur framhaldið á næstu dögum, verði ég enn á lífi. Höfundur er tölvunarfræðingur, eldri en 16, menntaður í - en ekki af - gervigreind.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar