Golfvöllur er heilsuauðlind Steinn Baugur Gunnarsson skrifar 11. janúar 2026 15:31 Vísindafólk á sviði heilbrigðisvísinda hefur lengi lagt kapp á að rannsaka hvað raunverulega eflir heilsu og hvernig hægt er að minnka byrði lífsstílstengdra heilsuvandamála og þannig auka líkur á farsælu og löngu lífi. Niðurstöður rannsókna á þessu sviði eru skýrar og alls ekki svo flóknar. Í megin dráttum eru fimm mikilvægustu lífsstílstengdu stoðir heilbrigðs lífs einstaklinga út frá niðurstöðum fyrirliggjandi rannsókna eftirfarandi: Stunda reglubundna hreyfingu alla ævi, helst úti í náttúrunni. Búa við sterk og holl félagstengsl. Glíma við krefjandi og áhugaverð verkefni allt æviskeiðið sem reyna á vitsmunafærni einstaklingsins. Borða hollan og næringarríkan mat. Stunda hollar svefnvenjur. Rannsóknir á sviðinu sýna enn fremur að það eru ekki bara ákvarðanir einstaklinga í samfélögum sem ákvarða heilsubundnar venjur og heilsu einstaklinga heldur er auðvelt aðgengi til heilsusamlegra athafna ekki síður mikilvægt í þessu samhengi. Heilsusamlegustu samfélög heimsins eru þau þar sem aðgengi að heilsusamlegum athöfnum er best. Gott aðgengi heilsutengdra athafna jafngildir hraustu samfélagi. Einstaklingar sem stunda golf fá frábæra hreyfingu úti í náttúrunni. Kylfingar sem stunda íþrótt sína á efri árum fá einnig tækifæri til að glíma við krefjandi og skemmtileg verkefni á golfvellinum fram eftir aldri. Auk þess eru fáir staðir betri til að efla félagstengsl og rækta vinskap en golfvöllurinn, úti í náttúrunni, fjarri snjalltækjum sem stundum taka sér hlutverk tengslaþjófa ef notuð eru í of miklu magni. Fyrir utan þá skemmtun sem fæst með golfiðkun sem væri frábær ein og sér að þá eru þrjár af fimm ofangreindum meginstoðum heilbrigðs lífs óhjákvæmilega ofnar inn í lífsstíl þeirra sem stunda golf reglulega. Það kemur því ekki á óvart að stór samanburðarrannsókn sem unnin var í Svíþjóð af rannsóknarteymi frá Karolinska Institutet leiddi í ljós að kylfingar á aldrinum 40-79 ára höfðu 40% lægri dánartíðni á rannsóknartímabilinu en almenningur sem ekki stundaði golf og máttu kylfingar eiga von á að lifa 5 árum lengur samanborið við þau sem stunduðu ekki íþróttina. Golf er í dag næst fjölmennasta íþrótt sem stunduð er á Íslandi og stefnir hratt í að verða sú fjölmennasta ef aðstaðan leyfir. Alls voru 29.000 íbúa skráðir kylfingar á árinu sem leið og þessi tala væri töluvert hærri ef við værum með fleiri golfbrautir til afnota á höfuðborgarsvæðinu þar sem má segja að golf sé í dag uppselt. Flestir golfklúbbar á höfuðborgarsvæðinu eru með langa biðlista og má sem dæmi nefna að biðlistinn eftir að komast inn í Nesklúbbinn á Seltjarnarnesi er meira en tvöfalt lengri en heildarfjöldi meðlima klúbbsins. Samtals 800 meðlimir eru í klúbbnum og um 2.000 á biðlista eftir að komast í klúbbinn. Margir aðrir golfklúbbar á höfuðborgarsvæðinu eru í svipuðum vanda og fleiri þúsund þyrstra verðandi kylfinga bíða á biðlistum klúbbanna á höfuðborgarsvæðinu eftir að fá að stunda sína heilsurækt þrátt fyrir að allt sé reynt til að koma sem flestum að innan klúbbanna. Aðstöðuleysið er farið að takmarka aðgengi fólks að heilsusamlegum lífsstíl. Á tímum þar sem 2/3 dauðsfalla eru rekin til lífstílstengdra vandamála sem hægt hefði verið að fyrirbyggja eða seinka með hollari lífsstílsvenjum megum við sem samfélag ekki við því að neita fólki sem vill lifa heilbrigðum lífsstíl og efla heilsu sína um aðstöðu til þess Golfvellir geta verið heilsuauðlindir fyrir fólk á ólíkum aldri og golfklúbbar landsins eru íþróttafélög sem gegna nú þegar lykilhlutverki þegar kemur að heilsueflingu fyrir fólk á öllum aldri. Í golfi höfum við tækifæri til að sinna okkar íþrótt alla ævi því eini raunverulegi andstæðingur kylfingsins er golfvöllurinn sjálfur. Allir geta því spilað golf saman óháð aldri og getu ef þeir fá andstæðing (golfvöll) til að keppa við. Íþróttahreyfingin þarf stuðning til að bjóða upp á aðstöðu og þarf traust stjórnvalda til að sinna hlutverki sínu sem eitt af sameiningartáknum heilsu á Íslandi. Þetta nær yfir barnastarf, afreksstarf, almenningsstarf og (h)eldrikylfinga starf. Á sama tíma vitum við hversu mikilvægar fyrirmyndir afreksfólkið okkar er og mikilvægt að okkar fremstu kylfingar hafi aðgengi að aðstöðu við hæfi til að þróa færni sína bæði innandyra á veturna og úti á sumrin. Golfsambandið kynnti nýverið metnaðarfullar hugmyndir að bættri aðstöðu fyrir okkar efnilegustu og bestu kylfinga sem klárlega er tímabært að sambandið fái stuðning við að láta verða að veruleika. Golfið er mikilvægur partur af lausninni að heilbrigðara samfélagi á Íslandi og getur spilað enn stærra hlutverk í heilsuvernd á Íslandi á næstu árum ef golfhreyfingin í heild fær aðstöðu og traust til þess að sinna því hlutverki eins og vel og hægt er. Golfið má ekki að sitja eftir hvað aðstöðu varðar til íþróttaiðkunar og golf hefur þá sérstöðu umfram margar aðrar frábærar íþróttir að kylfingar geta skilgreint sig sem ÍÞRÓTTAFÓLK ALLA ÆVI því golfíþróttin er sniðin að öllum óháð aldri. Höfundur er íþróttafræðingur og PGA golfkennari. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Golf Golfvellir Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Vísindafólk á sviði heilbrigðisvísinda hefur lengi lagt kapp á að rannsaka hvað raunverulega eflir heilsu og hvernig hægt er að minnka byrði lífsstílstengdra heilsuvandamála og þannig auka líkur á farsælu og löngu lífi. Niðurstöður rannsókna á þessu sviði eru skýrar og alls ekki svo flóknar. Í megin dráttum eru fimm mikilvægustu lífsstílstengdu stoðir heilbrigðs lífs einstaklinga út frá niðurstöðum fyrirliggjandi rannsókna eftirfarandi: Stunda reglubundna hreyfingu alla ævi, helst úti í náttúrunni. Búa við sterk og holl félagstengsl. Glíma við krefjandi og áhugaverð verkefni allt æviskeiðið sem reyna á vitsmunafærni einstaklingsins. Borða hollan og næringarríkan mat. Stunda hollar svefnvenjur. Rannsóknir á sviðinu sýna enn fremur að það eru ekki bara ákvarðanir einstaklinga í samfélögum sem ákvarða heilsubundnar venjur og heilsu einstaklinga heldur er auðvelt aðgengi til heilsusamlegra athafna ekki síður mikilvægt í þessu samhengi. Heilsusamlegustu samfélög heimsins eru þau þar sem aðgengi að heilsusamlegum athöfnum er best. Gott aðgengi heilsutengdra athafna jafngildir hraustu samfélagi. Einstaklingar sem stunda golf fá frábæra hreyfingu úti í náttúrunni. Kylfingar sem stunda íþrótt sína á efri árum fá einnig tækifæri til að glíma við krefjandi og skemmtileg verkefni á golfvellinum fram eftir aldri. Auk þess eru fáir staðir betri til að efla félagstengsl og rækta vinskap en golfvöllurinn, úti í náttúrunni, fjarri snjalltækjum sem stundum taka sér hlutverk tengslaþjófa ef notuð eru í of miklu magni. Fyrir utan þá skemmtun sem fæst með golfiðkun sem væri frábær ein og sér að þá eru þrjár af fimm ofangreindum meginstoðum heilbrigðs lífs óhjákvæmilega ofnar inn í lífsstíl þeirra sem stunda golf reglulega. Það kemur því ekki á óvart að stór samanburðarrannsókn sem unnin var í Svíþjóð af rannsóknarteymi frá Karolinska Institutet leiddi í ljós að kylfingar á aldrinum 40-79 ára höfðu 40% lægri dánartíðni á rannsóknartímabilinu en almenningur sem ekki stundaði golf og máttu kylfingar eiga von á að lifa 5 árum lengur samanborið við þau sem stunduðu ekki íþróttina. Golf er í dag næst fjölmennasta íþrótt sem stunduð er á Íslandi og stefnir hratt í að verða sú fjölmennasta ef aðstaðan leyfir. Alls voru 29.000 íbúa skráðir kylfingar á árinu sem leið og þessi tala væri töluvert hærri ef við værum með fleiri golfbrautir til afnota á höfuðborgarsvæðinu þar sem má segja að golf sé í dag uppselt. Flestir golfklúbbar á höfuðborgarsvæðinu eru með langa biðlista og má sem dæmi nefna að biðlistinn eftir að komast inn í Nesklúbbinn á Seltjarnarnesi er meira en tvöfalt lengri en heildarfjöldi meðlima klúbbsins. Samtals 800 meðlimir eru í klúbbnum og um 2.000 á biðlista eftir að komast í klúbbinn. Margir aðrir golfklúbbar á höfuðborgarsvæðinu eru í svipuðum vanda og fleiri þúsund þyrstra verðandi kylfinga bíða á biðlistum klúbbanna á höfuðborgarsvæðinu eftir að fá að stunda sína heilsurækt þrátt fyrir að allt sé reynt til að koma sem flestum að innan klúbbanna. Aðstöðuleysið er farið að takmarka aðgengi fólks að heilsusamlegum lífsstíl. Á tímum þar sem 2/3 dauðsfalla eru rekin til lífstílstengdra vandamála sem hægt hefði verið að fyrirbyggja eða seinka með hollari lífsstílsvenjum megum við sem samfélag ekki við því að neita fólki sem vill lifa heilbrigðum lífsstíl og efla heilsu sína um aðstöðu til þess Golfvellir geta verið heilsuauðlindir fyrir fólk á ólíkum aldri og golfklúbbar landsins eru íþróttafélög sem gegna nú þegar lykilhlutverki þegar kemur að heilsueflingu fyrir fólk á öllum aldri. Í golfi höfum við tækifæri til að sinna okkar íþrótt alla ævi því eini raunverulegi andstæðingur kylfingsins er golfvöllurinn sjálfur. Allir geta því spilað golf saman óháð aldri og getu ef þeir fá andstæðing (golfvöll) til að keppa við. Íþróttahreyfingin þarf stuðning til að bjóða upp á aðstöðu og þarf traust stjórnvalda til að sinna hlutverki sínu sem eitt af sameiningartáknum heilsu á Íslandi. Þetta nær yfir barnastarf, afreksstarf, almenningsstarf og (h)eldrikylfinga starf. Á sama tíma vitum við hversu mikilvægar fyrirmyndir afreksfólkið okkar er og mikilvægt að okkar fremstu kylfingar hafi aðgengi að aðstöðu við hæfi til að þróa færni sína bæði innandyra á veturna og úti á sumrin. Golfsambandið kynnti nýverið metnaðarfullar hugmyndir að bættri aðstöðu fyrir okkar efnilegustu og bestu kylfinga sem klárlega er tímabært að sambandið fái stuðning við að láta verða að veruleika. Golfið er mikilvægur partur af lausninni að heilbrigðara samfélagi á Íslandi og getur spilað enn stærra hlutverk í heilsuvernd á Íslandi á næstu árum ef golfhreyfingin í heild fær aðstöðu og traust til þess að sinna því hlutverki eins og vel og hægt er. Golfið má ekki að sitja eftir hvað aðstöðu varðar til íþróttaiðkunar og golf hefur þá sérstöðu umfram margar aðrar frábærar íþróttir að kylfingar geta skilgreint sig sem ÍÞRÓTTAFÓLK ALLA ÆVI því golfíþróttin er sniðin að öllum óháð aldri. Höfundur er íþróttafræðingur og PGA golfkennari.
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun