Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson, Hlynur Áskelsson og Baldur Borgþórsson skrifa 2. febrúar 2026 21:01 Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Okkar borg Borgarlína Mest lesið Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson Skoðun Af hverju ég kýs Já 29. ágúst Halldór Jörgen Olesen Skoðun Hinn háværi minnihluti Unnar Geir Unnarsson Skoðun Ferðaþjónusta fatlaðra Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun Var þetta kosningaloforðið? Fannar Logi Waldorff Sigurðsson Skoðun Landráðabrigsl og skrípaleikir Einar Kárason Skoðun Ofan í skotgrafirnar Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson skrifar Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Var þetta kosningaloforðið? Fannar Logi Waldorff Sigurðsson skrifar Skoðun Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Kerfið sem síar fjármuni út úr ríkissjóði bakdyramegin Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar Skoðun Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hinn háværi minnihluti Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Af hverju ég kýs Já 29. ágúst Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Ofan í skotgrafirnar Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ferðaþjónusta fatlaðra Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Lesum í sumar – börnin okkar fylgjast með Jón Heiðar Gunnarsson skrifar Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Landráðabrigsl og skrípaleikir Einar Kárason skrifar Skoðun EES eða ESB – þar er efinn Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar Skoðun Fyrst þarf Ísland að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni. Þá fyrst kemur evran til greina Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Meira en Kaupmannahafnarskilyrðin Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar nýbakaðir foreldrar lenda á vegg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Reykjavík er frjáls Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Sumarhátíðir, rándýrir vextir og óopnað umslag Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Sjá meira
Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk.
Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar
Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar
Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar
Skoðun Fyrst þarf Ísland að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni. Þá fyrst kemur evran til greina Jón Helgi Egilsson skrifar
Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar