Reykjavíkurleiðin í leik­skóla­málum

Samstarfsflokkarnir í meirihluta borgarstjórnar kynntu í dag Reykjavíkurleiðina í leikskólamálum eftir mikla vinnu þverpólitísks spretthóps borgarfulltrúa, afburða vinnu starfsfólks skóla- og frístundasviðs og ítarlegt samráðsferli.

Markmið vinnunnar var að bæta starfsaðstæður í leikskólum borgarinnar, standa betur vörð um faglegt leikskólastarf í borginni, minnka bil milli vinnutíma starfsfólks og vistunartíma barna, draga úr ófyrirsjáanlegum fáliðunaraðgerðum, bæta mönnunarstöðu, auka þar með stöðugleika starfseminnar, minnka álag og auka starfsánægju.

Við gerum líka löngu tímabærar breytingar á uppbyggingu og forsendum gjaldskrár leikskóla – þær forsendur hafa verið óbreyttar í marga áratugi og hafa verið gagnrýndar með réttu fyrir að vera ekki nægilega sanngjarnar, og mæta ekki foreldrum á jafnræðisgrundvelli út frá efnahagslegri stöðu þeirra. Markmið þeirrar vinnu var að gera úrbætur á gjaldskrám leikskólanna svo þær taki betri mið af raunverulegum aðstæðum barnafjölskyldna.

Gjaldfrjáls leikskóli í 36 tíma

Allir foreldrar fá gjaldfrjálsan leikskóla fyrir börn sín í 36 stundir sem er eitthvert stærsta skref sem stigið hefur verið í því að treysta leikskólann í sessi sem fyrsta skólastigið sem er opið börnum óháð efnahag foreldra þeirra.

Mjög er komið til móts við einstæða foreldra í breyttum tillögum með hærri afsláttum og tekjuviðmiðum sem hafa þau áhrif að ætla má að meirihluti þeirra sjái leikskólagjöld sín lækka eftir breytingarnar sérstaklega þeir sem ná að stytta vistunartíma barna sinna um nokkra klukkutíma á viku. Einstæðir foreldrar lækka í flestum tilvikum frá núverandi gjaldskrá, allir sem eru með börn sín í 36 eða 38 tíma, sömuleiðis lækka þeir sem eru með börn sín í 40 tíma og lágar tekjur, millitekjuhópurinn stendur að mestu í stað en hátekjuhópurinn hækkar. Þegar horft er a hópinn með hámarks vistunartíma þá lækkar lágtekjuhópurinn áfram, millitekjuhópurinn hækkar um rúmar 8 þúsund krónur á mánuði og hátekjuhópurinn mun borga rúmar 12 þúsund krónur meira á mánuði. Það er stærsta breytingin til hækkunar á gjaldskrám einstakra hópa með þessum tillögum.

Hvatning til foreldra

Foreldrar eru hvattir til að stytta vistunartíma barna sinna og er sérstaklega bent á föstudagseftirmiðdaga í þeim efnum þ.e. þeim foreldrum sem svigrúm hafa til að stytta vistunartímann. Fullur skilningur er á því að sumir foreldrar eiga erfitt með eða geta ekki stytt vistunartímann út af vinnu eða t.d. veiku baklandi. Meirihluti foreldra mun væntanlega sjá leikskólagjöld sín lækka – sérstaklega þeir sem eru 40 stunda vistunartíma eða minna en líka þeir sem lækka vistunartímann. Það er í raun bara hópurinn sem er í hámarks vistunartíma 42-42,5 stundum sem getur vænst þess að fá umtalsverða hækkun en þá fyrst og fremst þeir sem eru með hæstu tekjurnar og hafa þar af leiðandi meira svigrúm til að greiða hærri gjöld fyrir vistun barna sinna. Það er eðlilegt að þeir borgi meira sem nýta hámarks vistunartíma því það er skýrt markmið okkar að stytta vistunartíma barna almennt því hann skapar mikið álag fyrri starfsemi leikskólanna vegna viðkvæmrar mönnunarstöðu, skorts á fagmenntuðu starfsfólki, hárrar starfsmannaveltu o.s.frv.

Hagstæðustu leikskólagjöld á höfuðborgarsvæðinu

Engar kvaðir eru á foreldrum um að skerða vistunartímann en vissulega skýr umbun fyrir þá foreldra sem hafa svigrúm til að stytta vistunartímann í formi lægri gjaldtöku.

Samanburður við hin sveitarfélögin sýnir glöggt að með þessum nýju tillögum verða leikskólagjöldin í flestum tilvikum lægst í Reykjavík á höfuðborgarsvæðinu og það á við um alla tekjuhópa þegar við horfum á 36, 38 og 40 stundir. Það er aðeins í þeim hópi sem er með hámarksvistunartíma 42,5 stundir þar sem hægt er að finna lægri gjöld annars staðar en hvergi verða gjöldin hæst í Reykjavík. Þau verða lægri en nú fyrir lágtekjuforeldra, heldur hærri fyrir millitekuhópinn og talsvert hærri fyrir hátekjufólkið en í öllum tilvikum eru gjöldin mun lægri en í því sveitarfélagi þar sem þau verða hæst á höfuðborgarsvæðinu.

Umsjónarmenn húsnæðis og systkinasameining

Ég vek sérstaka athygli á nýju tillögunum sem allar eru mjög jákvætt innlegg í leikólastarfsemina að mínu viti. Í fyrsta lagi leggjum við til að gengið verði eins langt og lög leyfa í að tryggja systkinasameiningu á leikskólum og ég get alveg sagt það að minn vilji stendur til þess að Reykjavíkurborg taki af skarið um að systkinaforgangur verði hluti af innritunarreglum borgarinnar svo yngri systkini geti verið á sama leikskóla og eldra systkini. Augljós hagkvæmnisrök hníga að því fyrir viðkomandi fjölskyldur en líka út frá velferð viðkomandi barna og fjölskyldna þeirra að yngri systkin fái að sameinast eldri systkinum á sama leikskóla. Frumvarp um systkinaforgang liggur fyrir Alþingi frá nokkrum þingmönnum Samfylkingarinnar og ég skora á Alþingi að samþykkja það núna á vorþingi svo við getum tekið upp formlegan systkinaforgang hjá borginni strax í haust með skýrri lagaheimild.

Í öðru lagi leggjum við til að ráðnir verði umsjónarmenn húsnæðis í leikskólum sem létti af leikskólastjórum því álagi sem fylgir því að þurfa að sinna flóknum málum sem tengjast viðhaldi og endurbótum á húsnæði leikskóla, sem eðli málsins samkvæmt eru margir reknir í húsnæði sem komið er til ára sinna. Sambærilegt við húsverði í grunnskólum. Lagt er upp með að ráða tvo umsjónarmenn leikskólahúsnæðis í fyrsta áfanga, sem síðan megi fjölga í þrjá ef þörf krefur.

Hlutverk umsjónarmanna leikskólahúsnæðis verði meðal annars að hafa yfirumsjón með húsnæði leikskóla og sjá um minniháttar viðhald og viðvik en líka meta ástand húsnæðis, leiðbeina og aðstoða leikskólastjora og taka að sér samskipti við framkvæmdasvið borgarinnar varðandi þörf fyrir viðhaldsframkvæmdir eða aðrar endurbætur á húsnæði leikskólanna. Hér er um að ræða þýðingarmikið hagsmunamál fyrir leikskólana, sem ég hef trú á að muni minnka álag og auðvelda stjórnendum að hafa fagstarfið og mönnun í forgangi.

Efling íslenskukennslu fyrir starfsfólk og umsækjendur

Í þriðja lagi eru svo afskaplega mikilvægar tillögur um íslenskukennslu fyrir starfsmenn leikskóla með annað móðurmál en íslensku en líka geta tekið inn fleiri umsækjendur með litla sem enga þekkingu í íslensku sem fái þá markvissa íslenskukennslu meðfram starfi til að styrkja sína færni og verða öflugri liðsmenn í að skapa börnum leikskólanna sterkt íslenskt málumhverfi.

Borgin í forystu – risastórt takk!

Borgin staðfestir með þessum tillögum forystuhlutverk sitt í leikskólamálum, hún var á sínum tíma frumkvöðull í að bæta starfsaðstæður í leikskólum og bætur nú um betur. Við erum með tillögur sem taka miklu betur mið af raunverulegum aðstæðum fjölskyldna en erum bæði með skýra hvatningu til foreldra að stytta vistunartíma ef þeir hafa svigrúm til en líka jákvæða hvata sem um munar fyrir þá foreldra sem koma með okkur í þann leiðangur að stytta vistunartímann. Og sá leiðangur er mikilvægur til að styrkja stoðir leikskólastarfsins í borginni, við viljum áfram bjóða gæðastarf borið uppi af kennaramenntuðu fagfólki, en líka öðru háskólamenntuðu starfsfólki og ófaglærðu en harðduglegu fólki sem kann vel til verka og leggur sig fram á hverjum degi við að bjóða börnunum okkar umgjörð sem er til sóma og stenst jöfnuð við það sem best gerist víða erlendis. Þetta er mikilvægur og stór áfangi- Reykjavíkurleiðin í leikskólamálum er orðin til og ég þakka félögum mínum í stýrihópnum fyrir afar gott samstarf og starfsfólki skóla- og frístundasviðs fyrir frábæra vinnu. Að lokum vil ég senda risastórt takk til starfsfólks leikskóla í Reykjavík fyrir að standa vaktina af þeim myndarskap sem það gerir á hverjum degi í borginni okkar.

Höfundur er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar.