Palme og Pedro Hjálmtýr Heiðdal skrifar 10. mars 2026 11:17 Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjálmtýr Heiðdal Mest lesið Værum við jafn andvaralaus ef þorskurinn væri í húfi? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Er ég bara ónýtt kolefniseining? Jóhanna Malen Skúladóttir Skoðun Þegar líkaminn særir egóið Sigurður Árni Reynisson Skoðun Heita stríðið Halldór Jörgen Olesen Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Heita stríðið Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er ég bara ónýtt kolefniseining? Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Værum við jafn andvaralaus ef þorskurinn væri í húfi? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þegar líkaminn særir egóið Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir skrifar Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar Skoðun Í hverju felst virðing fyrir lífinu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Skammsýni eða skynsemi? Skúli Mogensen skrifar Sjá meira
Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi.
Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar
Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar
Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar