Palme og Pedro Hjálmtýr Heiðdal skrifar 10. mars 2026 11:17 Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjálmtýr Heiðdal Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Aðeins tvö nöfn koma mér í hug þegar ég leita að evrópskum stjórnmálaforingjum sem hafa sagt: Hingað og ekki lengra - virðum alþjóðalög og stöðvum stríð. Þessir tveir menn eru Olof Palme fyrrum forsætisráðherra Svíþjóðar og Pedro Sánchez núverandi forsætisráðherra Spánar. Palme snérist gegn árásarstríði Bandaríkjanna í Víetnam og Sánchez lýsir andstöðu gegn stríði og brotum á alþjóðalögum, hann neitar bandaríska hernum um aðstöðu á Spáni. Flestir aðrir leiðtogar Evrópu hafa svikið öll sín orð og allt sitt erindi á vettvangi stjórnmálanna. Þess vegna ríkir nú upplausnarástand í heimsmálum, stríðsóðir leiðtogar vaða yfir lönd og eira engu. Eftir Palestínu, Venesúela og Íran verður ráðist á Kúbu og yfirgangurinn mun ekki hætta. Merz kanslari Þýskalands, sem er einarður stuðningsmaður þjóðarmorðsins í Palestínu, segir að Íran eigi ekki að njóta verndar alþjóðalaga. Macron Frakklandsforseti styður brot Bandaríkjanna og Ísraels á alþjóðalögum, einnig Starmer í Bretlandi og Giorgia Meloni á Ítalíu. Í leiðara Morgunblaðsins 4. mars sl. eru Evrópuleiðtogar sagðir ekki nógu duglegir við að styðja lögbrot og morðhrinu Bandaríkjanna og Ísraels: „Aftur er merkilegt hve mörg Evrópuríki hafa reynst afskaplega dræm í sínum viðbrögðum, tönnlast á því að draga þurfi úr spennu, taka upp viðræður á ný og virða alþjóðlög, hvað sem það nú þýðir.“ Já - hvað sem það nú þýðir! Evrópuleiðtogar, sem styðja þjóðarmorðið í Palestínu og ólöglegt stríð gegn Íran, lýsa Rússa óalandi og óferjandi en stunda sjálfir eða styðja hinn sama glæp og Pútín fremur í Úkraínu. Gleði íslenska utanríkisráðherrans yfir árásinni á Íran rímar illa við sífellt tal hennar um mikilvægi alþjóðalaga og nauðsyn þeirra fyrir smáþjóðir. Hún fagnar aðgerð sem er brot á alþjóðalögum - er enginn í ráðuneytinu eða ríkisstjórninni sem getur bent Þorgerði Katrínu á hversu hallærislegt þetta er? Hver er afstaða íslensku ríkisstjórnarinnar til brota Bandaríkjanna og Ísraels gegn þeim grundvelli sem alþjóðasamskipti eiga að hvíla á - ef marka má öll þau orð sem er að finna í Sáttmála Sameinuðu þjóðanna, Genfarsáttmálanum, Sáttmálanum gegn þjóðarmorði ofl. plöggum sem hafa litið dagsins ljós frá því að heimsstyrjöldinni 1939 - 1945 lauk. Þögn er sama og samþykki. (Ég skrifa ekki „seinni heimsstyrjöldin“ því sú þriðja gæti verið í uppsiglingu.) Valdataka Trumps og fasistaklíku hans í öflugasta herveldi veraldarsögunnar er vendipunktur. Lífshættir Vesturlandabúa í áratugi gætu heyrt sögunni til. Lýðræði og upplýst frjálslynt þjóðfélag sætir nú árásum utan frá og innanfrá. Stjórnmálamenn í Bandaríkjunum eru upp til hópa fjármagnaðir af síoniskum hagsmunaklíkum og milljaðamæringjum með ítök um allan heim - viðhald lýðræðis er ekki á þeirra aðgerðalista. Hér á landi er í uppsiglingu flokkur sem í æ ríkara mæli sækir sína hugmyndafræði í skemmu þessara eyðileggjandi afla. Ungt fólk, sem hefur enga þekkingu eða sýn á sögu þjóðanna og tilurð lýðræðis, virðist vera tilbúið að styðja öfl sem munu eyðileggja framtíð þess. Alþýða manna um allan heim vill búa við frið, frelsi og öryggi. Það fæst ekki með sinnuleysi og fávisku. Í lýðræðisríkjum er atkvæðið vopnið sem gæti bjargða framtíðinni. Víða er það ekki í boði og krefst baráttu með öðrum ráðum til að steypa einræðisherrum af stalli. Það er enn mögulegt að velja. Höfundur er ellilífeyrisþegi.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun