Ég vil ekki kosningar um mögulega ESB umsókn í haust Gunnar Ármannsson skrifar 18. mars 2026 10:18 Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Ármannsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun Á að brenna ólesnar bækur? Jón Páll Haraldsson Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Stærsta hættan við gervigreind er ekki tæknin heldur hik stjórnenda Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Hvernig losum við bílinn? Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Að geyma þá í myrkri: Varðhaldsmiðstöðin sem Ísland á ekki að reisa Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Uppskrift að lakari samkeppnishæfni fiskeldis Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Á að brenna ólesnar bækur? Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Bönnum Rússa en ekki Ísraela Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Sjá meira
Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður.
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun
Skoðun Stærsta hættan við gervigreind er ekki tæknin heldur hik stjórnenda Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Að geyma þá í myrkri: Varðhaldsmiðstöðin sem Ísland á ekki að reisa Nichole Leigh Mosty skrifar
Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Stjórnlaus hraðferð ofan í dauðadal gervigreindar – og leiðin út Björgmundur Örn Guðmundsson Skoðun