Tímamótadómur: Fyrir­tækin sjálf á­byrg en ekki not­endur

Í dómnum segir að smáforritin séu ávanabindandi og að þau séu vísvitandi hönnuð á þann hátt. Fyrirtækin hafi sýnt af sér vítavert gáleysi þegar að því kemur að gæta öryggis barna sem nota miðlana. Fjölskylda konunnar hélt því fram að hún hefði snemma ánetjast miðlunum og að notkunin hafi meðal annars leitt af sér líkamsímyndarröskun, þunglyndi og sjálfsvígshugsanir. 

Fyrirtækin hyggjast áfrýja dómnum og segja útilokað að þau geti borið ábyrgð á geðheilsu ungmenna en fleiri sambærileg mál eru í burðarliðnum.

Fyrirtækin ekki ábyrg hingað til

Skúli Bragi Geirdal, sviðsstjóri hjá Netvís, segir að grein 230 bandarískra fjarskiptalaga hafi hingað til haldið verndarvæng yfir fyrirtækjunum sem reka og eiga samfélagsmiðla með þeim afleiðingum að þau hafi ekki verið gerð ábyrg fyrir efni sem birt er á miðlunum. 

„Það sem er nýtt núna er auðvitað að það er verið að horfa til þess hvernig vettvangurinn er hannaður. Athyglin okkar hefur verið markaðsvædd og það er þessi algóritmi sem velur fyrir okkur efni, þetta endalausa skrun og hvernig myndböndin byrja að spilast. Það er allt gert til að halda okkur við efnið. Og hér eru fyrirtækin sjálf gerð ábyrg, ekki bara notendurnir, og það er auðvitað stórmál,“ segir Skúli um dóminn.

Efnið sem ögrar nær í gegn

Hann segir greinarmun á þegar notendur fara sjálfir inn á samfélagmiðla og leita sér upplýsinga annars vegar, og hins vegar þegar algóritmar velja efni fyrir notendur. Slíkt efni geti verið þess eðlis að það veki upp tilfinningaleg viðbrögð hjá notendum og komi þeim í uppnám.

„Við höfum séð að það sem ögrar er það sem að nær í gegn hjá algóritmanum því það er líklegra til þess að fá okkur til þess að staldra lengur við. Þannig að hér er mál sem getur haft áhrif á önnur mál þannig að við getum alveg séð fleiri málaferli. Þetta getur haft áhrif á lagasetningu víðar og líka bara hér heima.“

En gæti þetta leitt til raunverulegra breytinga á samfélagsmiðlum sem slíkum?

„Upphæðin núna er náttúrulega ekki þannig stór, sem þau eru dæmd til þess að greiða, að hún skipti máli. En það gæti verið þegar fleiri notendur sjá að þarna getum við átt rétt á bótum og fleiri málaferli fara af stað. Það getur ýtt á þessi fyrirtæki að gera betur í að tryggja sína vettvanga, sérstaklega þegar kemur að vernd barna. Og við eigum sem samfélag að kalla eftir þessari ábyrgð.“