Leyfist Íslendingum að stjórna sínum eigin málum? Arnar Þór Jónsson skrifar 1. maí 2026 10:17 Spurningin hér að ofan er brýnasta spurningin sem íslensk stjórnmál þurfa að svara nú. Takist núverandi utanríkisráðherra (með stuðningi ESB) að gera Ísland að aðildarríki Evrópusambandsins, þá verður ekki lengur hægt að tala um að Íslendingar hafi sjálfstjórn í sínum málum. Þversögnin í málflutningi utanríkisráðherra er sú að Íslendingar eigi að nota sjálfsákvörðunarrétt sinn nú til að fara inn í ríkjabandalag ESB sem fyrirsjáanlega mun veikja og – í mikilvægum atriðum -afnema sjálfsákvörðunarrétt okkar um framtíð Íslands. En þetta er ekki eina dæmið. Fyrir tilstilli RÚV og annarra ríkisstofnanna er athygli Íslendinga föst við smáatriði á meðan netið þrengist smám saman um tilveru okkar. Löngu er orðið tímabært að Íslendingar vakni af Þyrnirósasvefninum og opni augun fyrir því hvernig smám saman er verið að skerða yfirráð okkar yfir eigin orðum, athöfnum, eignum, ferðamáta o.fl. Ég rita þessa grein til að vekja athygli á að enn má stöðva þessa lest og koma í veg fyrir að allt fari á versta veg. Kæru Íslendingar, við berum öll ábyrgð á framtíð landsins okkar og viljum að afkomendur okkar, Íslendingar framtíðarinnar, fái að fæðast frjáls og lifa frjáls. Við viljum geta sagt að við höfum gert allt sem í okkar valdi stóð til að standa vörð um frelsi Íslendinga og sjálfstæði landsins. Alþjóðlegar (og yfirþjóðlegar) stofnanir eins og WHO, SÞ, ESB o.fl. seilast til sífellt meiri áhrifa með stefnumörkun, reglugerðum og áætlunum sem aðildarríkjum er ætlað að framfylgja. Með þessu er dregið úr möguleikum þjóðríkja (og borgara) til að stýra eigin málum með skynsamlegum hætti út frá aðstæðum á hverjum stað. Stöðugt vaxandi stafrænt eftirlit og gervigreindar-vöktun: Ríki og tæknifyrirtæki hafa sett upp net sem verður stöðugt þéttara og myndar nú þegar víðtækt eftirlitskerfi með myndavélum, andlitsgreiningu og gervigreind til að spá fyrir um og stjórna hegðun. Beint og óbeint hefur þetta áhrif á hegðun fólks og takmarkar frelsið með kælingaráhrifum þegar jafnvel einkalífið er orðið vaktað. Rafræn auðkenni og líftækni: Innleiðing stafrænna leiða til auðkenningar og uppsetning á slíkum kerfum tengir alls kyns þjónustu, m.a. ferðaþjónustu, bankaþjónustu og heilbrigðisþjónustu saman á margvíslegan hátt og getur hæglega þróast í miðstýrt stjórnkerfi. Miðstýrðir stafrænir gjaldmiðlar (CBDC) og forritanlegir peningar gera ríkjum kleift að fylgjast með, frysta eða stýra peninganotkun hvern einasta einstaklings (og fyrirtækis). Þetta opnar möguleika á að stýra því hvar menn nota peningana sína og í hvað þeim er ráðstafað. Ritskoðun og takmarkanir á tjáningarfrelsi: Löggjöf um „hatursorðræðu“, „rangar upplýsingar“ og netöryggi (sem allt eru sérstök áhugamál ónauðsynlegustu ríkisstofnunar Íslands, Fjölmiðlanefndar) mun í vaxandi mæli gera ríkisvaldinu kleift að loka á, sekta eða saksækja fólk fyrir skoðanir sem samræmast ekki boðun ríkjandi rétttrúnaðar. Skerðing á líkamlegu og læknisfræðilegu sjálfræði: Með nýjum sóttvarnalögum er opnuð leið inn í framtíð sem Aldous Huxley og Orwell skrifuðu um: Faraldursvottorð, bóluefnaskírteini og þvinguð læknisfræðileg inngrip. Mannréttindi verða afnumin með stjórnvaldsákvörðunum. Loftslags- og umhverfisstefna sem takmarkar valfrelsi fólks: Net-zero reglur, 15 mínútna borgir, hærri gjöld á kjötneyslu, borgarlína, þrengt að einkabílnum, rafbílaþvinganir og kolefnisgjöld til að takmarka ferðalög, miðstýring á notkun rafmagns og hita í húsnæði. Veiking eignarréttar: Aukin eignaupptaka, stífari skipulagsreglur, auðlegðarskattar og frysting bankareikninga hjá þeim sem voga sér að mótmæla. Allt skerðir þetta grundvallarrétt manna til að ráða yfir eigin eignum. Veiking foreldraréttar: Ríkið gert að æðsta yfirvaldi í málefnum sem varða uppeldi og ákvörðunarvald í málefnum barna. Stjórn á menntun og námskrá: Skyldubundin kennsla innan ríkisrekins skólakerfis í alls kyns hugmyndafræði, svo sem kynja- og loftslagsfræðum, sem takmarkar rétt foreldra til að ákvarða hvað börn læra og hvað gildi eru kennd. Innflytjendamál og landamærastjórn: Þjóðir missa stjórn á því hverjum er leyft að koma inn í landið vegna alþjóðlegra samninga og þrýstings frá alþjóðastofnunum. Þetta hefur áhrif á menningu, hagkerfi og öryggi íbúa landsins. Háir skattar og skerðing athafnafrelsis: Háir skattar og þungt regluverk sem hamla frumkvöðlastarfsemi, hefta sjálfstæðan atvinnurekstur og skerða möguleika á fjárhagslegu sjálfstæði. Allt virðist þetta vera réttlætt með vísan til „hagræðingar“, „skilvirkni“ „öryggis“, „sjálfbærni“ eða „réttlætis“, en saman myndar þetta stöðugt þéttriðnara net sem dregur verulega úr möguleikum okkar sem einstaklinga - og sem þjóðar - til að stjórna okkar eigin málum. Eftir að hafa „kíkt“ í alla ofangreinda „pakka“ tel ég að farsælast væri að Íslendingar eigi áfram gott samstarf og frjáls viðskipti við aðrar þjóðir – og að við komum þar fram sem sjálfstæð, frjáls og friðelskandi þjóð, sem stjórnar sínum eigin málum. Höfundur er lögmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnar Þór Jónsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið En stelirðu miklu... Ögmundur Jónasson Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir Skoðun Menntun fyrir mennsku Fanney Dóróthe Halldórsdóttir Skoðun Halldór 11.07.2026 Halldór Minnir á kafla úr bók Franz Kafka Sigurður Páll Jónsson Skoðun „Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir Skoðun Krónuskatturinn á kynslóðirnar: mesti skattur Íslandssögunnar Baldur Pétursson Skoðun Það er mér í hag að hinsegin fánar séu sýnilegir Daníel Ágúst Gautason Skoðun Kannski erum við að spyrja rangra spurninga Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Skoðun Skoðun En stelirðu miklu... Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Menntun fyrir mennsku Fanney Dóróthe Halldórsdóttir skrifar Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir skrifar Skoðun Krónuskatturinn á kynslóðirnar: mesti skattur Íslandssögunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Það er mér í hag að hinsegin fánar séu sýnilegir Daníel Ágúst Gautason skrifar Skoðun Minnir á kafla úr bók Franz Kafka Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Kannski erum við að spyrja rangra spurninga Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun „Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Þegar maður gengur gegn eigin gildum Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hvernig fyrirbyggjum við heimilisleysi eftir meðferð vegna vímuefnaröskunar? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Dulinn kostnaður við kreditkortið þitt Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hljóðlát endalok íslensku vefumsjónarkerfanna Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Það borgar sig að skoða kostina Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hvað sér unga fólkið sem ég sé ekki? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hlutdrægni RÚV í ESB umræðunni Birgir Finnsson skrifar Skoðun Voru lífeyrisréttindi markvisst tekin af opinberum starfsmönnum og var engin leiðrétting launa? Gunnar Alexander Ólafsson,Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Evrópusambandið og fiskveiðar Finnur Torfi Magnússon. skrifar Skoðun Það er alltaf til byssa. Vertu blómið! Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Óttinn sem gerir fólk leiðitamt og þörfin að tilheyra Helga Þórólfsdóttir skrifar Skoðun Tennur og tryggingar Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Iðumálið frá upphafi frá sjónarhóli Stóru-Laxárdeildar Esther Guðjónsdótti skrifar Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar Skoðun Stóra spurningin um íslenskt fiskeldi Björn Hembre,Daníel Jakobsson,Vidar Aspehaug skrifar Skoðun Bíddu! Erum við ekki að kjósa um það sama? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver stjórnar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Verum góð við hvort annað Eva Pandora Baldursdóttir skrifar Skoðun Ég hélt að ég vissi hvað fullveldi væri Hilmar Kristinsson skrifar Sjá meira
Spurningin hér að ofan er brýnasta spurningin sem íslensk stjórnmál þurfa að svara nú. Takist núverandi utanríkisráðherra (með stuðningi ESB) að gera Ísland að aðildarríki Evrópusambandsins, þá verður ekki lengur hægt að tala um að Íslendingar hafi sjálfstjórn í sínum málum. Þversögnin í málflutningi utanríkisráðherra er sú að Íslendingar eigi að nota sjálfsákvörðunarrétt sinn nú til að fara inn í ríkjabandalag ESB sem fyrirsjáanlega mun veikja og – í mikilvægum atriðum -afnema sjálfsákvörðunarrétt okkar um framtíð Íslands. En þetta er ekki eina dæmið. Fyrir tilstilli RÚV og annarra ríkisstofnanna er athygli Íslendinga föst við smáatriði á meðan netið þrengist smám saman um tilveru okkar. Löngu er orðið tímabært að Íslendingar vakni af Þyrnirósasvefninum og opni augun fyrir því hvernig smám saman er verið að skerða yfirráð okkar yfir eigin orðum, athöfnum, eignum, ferðamáta o.fl. Ég rita þessa grein til að vekja athygli á að enn má stöðva þessa lest og koma í veg fyrir að allt fari á versta veg. Kæru Íslendingar, við berum öll ábyrgð á framtíð landsins okkar og viljum að afkomendur okkar, Íslendingar framtíðarinnar, fái að fæðast frjáls og lifa frjáls. Við viljum geta sagt að við höfum gert allt sem í okkar valdi stóð til að standa vörð um frelsi Íslendinga og sjálfstæði landsins. Alþjóðlegar (og yfirþjóðlegar) stofnanir eins og WHO, SÞ, ESB o.fl. seilast til sífellt meiri áhrifa með stefnumörkun, reglugerðum og áætlunum sem aðildarríkjum er ætlað að framfylgja. Með þessu er dregið úr möguleikum þjóðríkja (og borgara) til að stýra eigin málum með skynsamlegum hætti út frá aðstæðum á hverjum stað. Stöðugt vaxandi stafrænt eftirlit og gervigreindar-vöktun: Ríki og tæknifyrirtæki hafa sett upp net sem verður stöðugt þéttara og myndar nú þegar víðtækt eftirlitskerfi með myndavélum, andlitsgreiningu og gervigreind til að spá fyrir um og stjórna hegðun. Beint og óbeint hefur þetta áhrif á hegðun fólks og takmarkar frelsið með kælingaráhrifum þegar jafnvel einkalífið er orðið vaktað. Rafræn auðkenni og líftækni: Innleiðing stafrænna leiða til auðkenningar og uppsetning á slíkum kerfum tengir alls kyns þjónustu, m.a. ferðaþjónustu, bankaþjónustu og heilbrigðisþjónustu saman á margvíslegan hátt og getur hæglega þróast í miðstýrt stjórnkerfi. Miðstýrðir stafrænir gjaldmiðlar (CBDC) og forritanlegir peningar gera ríkjum kleift að fylgjast með, frysta eða stýra peninganotkun hvern einasta einstaklings (og fyrirtækis). Þetta opnar möguleika á að stýra því hvar menn nota peningana sína og í hvað þeim er ráðstafað. Ritskoðun og takmarkanir á tjáningarfrelsi: Löggjöf um „hatursorðræðu“, „rangar upplýsingar“ og netöryggi (sem allt eru sérstök áhugamál ónauðsynlegustu ríkisstofnunar Íslands, Fjölmiðlanefndar) mun í vaxandi mæli gera ríkisvaldinu kleift að loka á, sekta eða saksækja fólk fyrir skoðanir sem samræmast ekki boðun ríkjandi rétttrúnaðar. Skerðing á líkamlegu og læknisfræðilegu sjálfræði: Með nýjum sóttvarnalögum er opnuð leið inn í framtíð sem Aldous Huxley og Orwell skrifuðu um: Faraldursvottorð, bóluefnaskírteini og þvinguð læknisfræðileg inngrip. Mannréttindi verða afnumin með stjórnvaldsákvörðunum. Loftslags- og umhverfisstefna sem takmarkar valfrelsi fólks: Net-zero reglur, 15 mínútna borgir, hærri gjöld á kjötneyslu, borgarlína, þrengt að einkabílnum, rafbílaþvinganir og kolefnisgjöld til að takmarka ferðalög, miðstýring á notkun rafmagns og hita í húsnæði. Veiking eignarréttar: Aukin eignaupptaka, stífari skipulagsreglur, auðlegðarskattar og frysting bankareikninga hjá þeim sem voga sér að mótmæla. Allt skerðir þetta grundvallarrétt manna til að ráða yfir eigin eignum. Veiking foreldraréttar: Ríkið gert að æðsta yfirvaldi í málefnum sem varða uppeldi og ákvörðunarvald í málefnum barna. Stjórn á menntun og námskrá: Skyldubundin kennsla innan ríkisrekins skólakerfis í alls kyns hugmyndafræði, svo sem kynja- og loftslagsfræðum, sem takmarkar rétt foreldra til að ákvarða hvað börn læra og hvað gildi eru kennd. Innflytjendamál og landamærastjórn: Þjóðir missa stjórn á því hverjum er leyft að koma inn í landið vegna alþjóðlegra samninga og þrýstings frá alþjóðastofnunum. Þetta hefur áhrif á menningu, hagkerfi og öryggi íbúa landsins. Háir skattar og skerðing athafnafrelsis: Háir skattar og þungt regluverk sem hamla frumkvöðlastarfsemi, hefta sjálfstæðan atvinnurekstur og skerða möguleika á fjárhagslegu sjálfstæði. Allt virðist þetta vera réttlætt með vísan til „hagræðingar“, „skilvirkni“ „öryggis“, „sjálfbærni“ eða „réttlætis“, en saman myndar þetta stöðugt þéttriðnara net sem dregur verulega úr möguleikum okkar sem einstaklinga - og sem þjóðar - til að stjórna okkar eigin málum. Eftir að hafa „kíkt“ í alla ofangreinda „pakka“ tel ég að farsælast væri að Íslendingar eigi áfram gott samstarf og frjáls viðskipti við aðrar þjóðir – og að við komum þar fram sem sjálfstæð, frjáls og friðelskandi þjóð, sem stjórnar sínum eigin málum. Höfundur er lögmaður.
Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun
Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir skrifar
Skoðun „Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar
Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar
Skoðun Hvernig fyrirbyggjum við heimilisleysi eftir meðferð vegna vímuefnaröskunar? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Voru lífeyrisréttindi markvisst tekin af opinberum starfsmönnum og var engin leiðrétting launa? Gunnar Alexander Ólafsson,Sveinn Ólafsson skrifar
Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar
Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar
Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun