Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson og Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifa 25. júlí 2026 07:00 Umræður um kosti og galla inngöngu í Evrópusambandið hafa að miklu leyti snúist um væntan ávinning fyrir almenning sem stundum virðist þó ekki endilega byggja á staðreyndum. Ljóst er að til þess að Ísland geti uppfyllt skilyrði evrusamstarfsins og komist til fyrirheitna landsins, landsins þar sem vextir eru lágir, verðbólga er lág og sól skín í heiði, þarf að gera breytingar. Eins og hvergilönd eru yfirleitt er langt þangað. En það er fleira við þessa umræðu að athuga. Það hefur furðu lítið farið fyrir umræðu um að það þurfi að auka sveigjanleika á vinnumarkaði og að við þurfum einfaldlega að sætta okkur við hærra atvinnuleysi. Það er nefnilega ekkert óskýrt hvaða breytingar valdastéttirnar vilja gera til þess að við getum uppfyllt skilyrði fyrir upptöku evru. Þessar breytingar eru skýrar og fjalla um það að það þarf meðal annars að fá verkalýðshreyfinguna til þess að láta af launakröfum sínum í þágu heildarinnar. Þess vegna er hamast á þeim verkalýðsleiðtogum sem hafa talað skýrt gegn aðild að Evrópusambandinu og reynt að gera þá tortryggilega. En ef við eigum að uppfylla skilyrði fyrir upptöku evru þá þarf að fara að leiðbeiningum auðvaldsins og fara fram með „hófsamar launakröfur“. Með því móti verði komist hjá því að fara í höfrungahlaup og launaskrið og svo framvegis. Niðurstaðan verði góð fyrir alla. Minna fer fyrir umræðu um það af hverju þetta er andfélagsleg hugmynd og svokallaðir jafnaðarmenn skulda útskýringar á því fyrirkomulagi sem þeir hyggjast leiða yfir íslenskt launafólk. Við viljum ekki að stéttskipting sé fest í sessi. Við viljum að verka- og láglaunafólk haldi valdastéttum og peningastéttum við efnið. Það er ekki tilviljun að á Íslandi, þar sem verkalýðsfélög ráða miklu um launasetningu, sé svona mikill jöfnuður. Víðast hvar í Evrópu er hann minni en hér á landi. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða sveigjanleiki í þágu þeirra sem hafa störfin eða í þágu efri millistéttar í þægilegri innivinnu. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða á kostnað ungs fólks sem er að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði eða á kostnað láglaunafólks sem oft er í viðkvæmri stöðu á vinnumarkaði. Þá viljum við frekar hafa íslenskan sveigjanleika og öflug verkalýðsfélög sem hafa völd og áhrif. Við viljum frekar að þessar ákvarðanir séu teknar á Íslandi en Brussel. Höfundar eru í stjórn Ungra vinstri grænna og stjórnarmeðlimir í félaginu Ung gegn ESB-aðild. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun Skoðun Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist skrifar Skoðun Landbúnaður og matvælaverð – Framtíðar þróun Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr skrifar Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé skrifar Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Sjá meira
Umræður um kosti og galla inngöngu í Evrópusambandið hafa að miklu leyti snúist um væntan ávinning fyrir almenning sem stundum virðist þó ekki endilega byggja á staðreyndum. Ljóst er að til þess að Ísland geti uppfyllt skilyrði evrusamstarfsins og komist til fyrirheitna landsins, landsins þar sem vextir eru lágir, verðbólga er lág og sól skín í heiði, þarf að gera breytingar. Eins og hvergilönd eru yfirleitt er langt þangað. En það er fleira við þessa umræðu að athuga. Það hefur furðu lítið farið fyrir umræðu um að það þurfi að auka sveigjanleika á vinnumarkaði og að við þurfum einfaldlega að sætta okkur við hærra atvinnuleysi. Það er nefnilega ekkert óskýrt hvaða breytingar valdastéttirnar vilja gera til þess að við getum uppfyllt skilyrði fyrir upptöku evru. Þessar breytingar eru skýrar og fjalla um það að það þarf meðal annars að fá verkalýðshreyfinguna til þess að láta af launakröfum sínum í þágu heildarinnar. Þess vegna er hamast á þeim verkalýðsleiðtogum sem hafa talað skýrt gegn aðild að Evrópusambandinu og reynt að gera þá tortryggilega. En ef við eigum að uppfylla skilyrði fyrir upptöku evru þá þarf að fara að leiðbeiningum auðvaldsins og fara fram með „hófsamar launakröfur“. Með því móti verði komist hjá því að fara í höfrungahlaup og launaskrið og svo framvegis. Niðurstaðan verði góð fyrir alla. Minna fer fyrir umræðu um það af hverju þetta er andfélagsleg hugmynd og svokallaðir jafnaðarmenn skulda útskýringar á því fyrirkomulagi sem þeir hyggjast leiða yfir íslenskt launafólk. Við viljum ekki að stéttskipting sé fest í sessi. Við viljum að verka- og láglaunafólk haldi valdastéttum og peningastéttum við efnið. Það er ekki tilviljun að á Íslandi, þar sem verkalýðsfélög ráða miklu um launasetningu, sé svona mikill jöfnuður. Víðast hvar í Evrópu er hann minni en hér á landi. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða sveigjanleiki í þágu þeirra sem hafa störfin eða í þágu efri millistéttar í þægilegri innivinnu. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða á kostnað ungs fólks sem er að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði eða á kostnað láglaunafólks sem oft er í viðkvæmri stöðu á vinnumarkaði. Þá viljum við frekar hafa íslenskan sveigjanleika og öflug verkalýðsfélög sem hafa völd og áhrif. Við viljum frekar að þessar ákvarðanir séu teknar á Íslandi en Brussel. Höfundar eru í stjórn Ungra vinstri grænna og stjórnarmeðlimir í félaginu Ung gegn ESB-aðild.
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar
Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun