Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar 26. júlí 2026 11:01 Kannastu ekki við svipinn á stríðstrúðnum? „Hvað er í pakkanum?“ Viltu ekki örugglega sjá það? Sennilega hefur enginn auglýsingasálfræðingur hannað betri áróðursherferð en þetta. Því að hver man ekki eftir því að hafa langað að kíkja í pakkann, þegar við vorum börn að bíða eftir jólunum? Er það þá ESB sem kemur með jólin í þetta sinn í stað Coca Cola? Auglýsingin nær inn að beini. Að kíkja í pakkann var alltaf svo spennandi, en maður gerði það ekki af því að þá myndi maður svíkja mömmu og pabba, ömmu og afa, og jafnvel skemma jólin sjálf. Milli forvitni og að falla í freistni var millistig: að þreifa á pakkanum. Af lögun og áferð gátum við okkur til um innihaldið. Það gat verið skemmtilegur leikur. Var það bók eða leikfang? Eða bara enn eitt sokkaparið frá frænku? Mjúku pakkarnir gátu valdið vonbrigðum. Aldrei náðu þau þó að rista jafn djúpt og þau sem við höfum fundið sem höfum þreifað nógu vel og vandlega á ESB pakkanum til að vita að við munum segja nei. Nýjar tilskipanir ESB boða mismunun eftir þjóðerni og að Úkraínumenn borgi í blóði fyrir landvist. Nú eru miklar sviptingar að eiga sér stað í Evrópusambandinu. Almennt fá þeir sem flýja stríð hæli. Enginn hefur hingað til ætlast til þess að neinn borgaði fyrir skjólið með blóði. Nú er það að breytast í Evrópusambandinu. Sambandið ætlar ekki lengur að veita Úkraínumönnum sem vilja ekki drepa menn, dvalarleyfi. Það vill að þeir séu sendir aftur á vígvöllinn. Slík er virðing ESB fyrir einstaklingsfrelsi, mannhelgi og mannslífi. Fyrirhugaðar reglur sambandsins vega að grunnstoðum menningar okkar og gildum sem fyrir flestu fólki eru ekki umsemjanleg, eins og samviskufrelsi. Þessi óhugnaðartilskipun liggur nú á borðum íslenskra stjórnvalda og þau beðin að samþykkja. Sennilega myndu þau seint samþykkja þessa afmennskandi tilskipun fyrir sjálf sig eða sín eigin börn. Hver veit þó nema þau verði einn daginn krafin slíks ef þau verða við beiðninni? Eitt það góða við að vera ekki í ESB er að við eigum enn val um hvort við tökum þátt í svona löguðu eða ekki. Á að slökkva friðarljós? Þetta er óhuggulegt í sjálfu sér, en er ekki ennþá óhuggulegra að friðareyjan Ísland taki þátt í þessu? Er ekki sérlega ljótt þegar ríkur maður sparkar í fátækan eða heilbrigður maður hrindir farlama? Á maður ekki að þakka fyrir sín forréttindi með því að reyna að deila þeim með öðrum og láta þau verða þeim til góðs, eins og þegar leiðtogafundurinn var haldinn í Höfða á sínum tíma, og kalda stríðinu lauk? Ísland var valið af því það var ekki aðeins brúin milli þessara ríkja heldur eitt friðsamasta landið, þrátt fyrir allt, í sögu veraldarinnar, hingað til. Menn tala um ættjarðarstolt en tilfinningin sem ég finn þegar ég hugsa um þennan fund er ekki stolt, heldur djúpt þakklæti fyrir forréttindi þjóðarinnar og að eygja von um að breiða þau út. Landinu okkar í ysta norðri, undir Pólstjörnunni, upprunalegum vita sæfarenda sem vísaði þeim leið um höfin, ekki með boðum og bönnum, reglum og siðum, heldur með því að skína ljósi sínu, var ætlað að vera staður sátta. Við skulum taka þetta hlutverk alvarlega. Kannastu ekki við svipinn? Tilskipunin frá ESB sem liggur á borðum íslenskra stjórnvalda um að neita friðarsinnum um landvist, og við hefðum enga valkosti um að samþykkja ef við gengjum í ESB, brýtur ekki aðeins á frelsi og mannvirðingu Úkraínumanna, heldur okkar allra. Ég hef nú þreifað vel og vandlega á þessum ESB pakka nokkuð lengi og ég vil ekki opna hann, því að ég tel mig vita hvað er inni í honum. Hefurðu séð óhuggulega trúðinn sem skýst upp úr pakkanum á gormi þegar maður opnar hann? Það er þannig trúður inni í þessum pakka. Þú breytist sjálfur í stríðstrúð þegar þú opnar hann. Það yrði eins og að líta í spegil. Verst af öllu er að, líkt og í hrollvekjunum, þá er þetta pakki sem lokast aldrei aftur. Nei fyrir Ísland. Nei fyrir framtíðina. Nei fyrir mannkynið. Heimild: Úkraínskir karlar fá ekki hæli í ESB nema þeir hafi uppfyllt herskyldu - RÚV.is Höfundur er listamaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason Skoðun Skoðun Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Kannastu ekki við svipinn á stríðstrúðnum? „Hvað er í pakkanum?“ Viltu ekki örugglega sjá það? Sennilega hefur enginn auglýsingasálfræðingur hannað betri áróðursherferð en þetta. Því að hver man ekki eftir því að hafa langað að kíkja í pakkann, þegar við vorum börn að bíða eftir jólunum? Er það þá ESB sem kemur með jólin í þetta sinn í stað Coca Cola? Auglýsingin nær inn að beini. Að kíkja í pakkann var alltaf svo spennandi, en maður gerði það ekki af því að þá myndi maður svíkja mömmu og pabba, ömmu og afa, og jafnvel skemma jólin sjálf. Milli forvitni og að falla í freistni var millistig: að þreifa á pakkanum. Af lögun og áferð gátum við okkur til um innihaldið. Það gat verið skemmtilegur leikur. Var það bók eða leikfang? Eða bara enn eitt sokkaparið frá frænku? Mjúku pakkarnir gátu valdið vonbrigðum. Aldrei náðu þau þó að rista jafn djúpt og þau sem við höfum fundið sem höfum þreifað nógu vel og vandlega á ESB pakkanum til að vita að við munum segja nei. Nýjar tilskipanir ESB boða mismunun eftir þjóðerni og að Úkraínumenn borgi í blóði fyrir landvist. Nú eru miklar sviptingar að eiga sér stað í Evrópusambandinu. Almennt fá þeir sem flýja stríð hæli. Enginn hefur hingað til ætlast til þess að neinn borgaði fyrir skjólið með blóði. Nú er það að breytast í Evrópusambandinu. Sambandið ætlar ekki lengur að veita Úkraínumönnum sem vilja ekki drepa menn, dvalarleyfi. Það vill að þeir séu sendir aftur á vígvöllinn. Slík er virðing ESB fyrir einstaklingsfrelsi, mannhelgi og mannslífi. Fyrirhugaðar reglur sambandsins vega að grunnstoðum menningar okkar og gildum sem fyrir flestu fólki eru ekki umsemjanleg, eins og samviskufrelsi. Þessi óhugnaðartilskipun liggur nú á borðum íslenskra stjórnvalda og þau beðin að samþykkja. Sennilega myndu þau seint samþykkja þessa afmennskandi tilskipun fyrir sjálf sig eða sín eigin börn. Hver veit þó nema þau verði einn daginn krafin slíks ef þau verða við beiðninni? Eitt það góða við að vera ekki í ESB er að við eigum enn val um hvort við tökum þátt í svona löguðu eða ekki. Á að slökkva friðarljós? Þetta er óhuggulegt í sjálfu sér, en er ekki ennþá óhuggulegra að friðareyjan Ísland taki þátt í þessu? Er ekki sérlega ljótt þegar ríkur maður sparkar í fátækan eða heilbrigður maður hrindir farlama? Á maður ekki að þakka fyrir sín forréttindi með því að reyna að deila þeim með öðrum og láta þau verða þeim til góðs, eins og þegar leiðtogafundurinn var haldinn í Höfða á sínum tíma, og kalda stríðinu lauk? Ísland var valið af því það var ekki aðeins brúin milli þessara ríkja heldur eitt friðsamasta landið, þrátt fyrir allt, í sögu veraldarinnar, hingað til. Menn tala um ættjarðarstolt en tilfinningin sem ég finn þegar ég hugsa um þennan fund er ekki stolt, heldur djúpt þakklæti fyrir forréttindi þjóðarinnar og að eygja von um að breiða þau út. Landinu okkar í ysta norðri, undir Pólstjörnunni, upprunalegum vita sæfarenda sem vísaði þeim leið um höfin, ekki með boðum og bönnum, reglum og siðum, heldur með því að skína ljósi sínu, var ætlað að vera staður sátta. Við skulum taka þetta hlutverk alvarlega. Kannastu ekki við svipinn? Tilskipunin frá ESB sem liggur á borðum íslenskra stjórnvalda um að neita friðarsinnum um landvist, og við hefðum enga valkosti um að samþykkja ef við gengjum í ESB, brýtur ekki aðeins á frelsi og mannvirðingu Úkraínumanna, heldur okkar allra. Ég hef nú þreifað vel og vandlega á þessum ESB pakka nokkuð lengi og ég vil ekki opna hann, því að ég tel mig vita hvað er inni í honum. Hefurðu séð óhuggulega trúðinn sem skýst upp úr pakkanum á gormi þegar maður opnar hann? Það er þannig trúður inni í þessum pakka. Þú breytist sjálfur í stríðstrúð þegar þú opnar hann. Það yrði eins og að líta í spegil. Verst af öllu er að, líkt og í hrollvekjunum, þá er þetta pakki sem lokast aldrei aftur. Nei fyrir Ísland. Nei fyrir framtíðina. Nei fyrir mannkynið. Heimild: Úkraínskir karlar fá ekki hæli í ESB nema þeir hafi uppfyllt herskyldu - RÚV.is Höfundur er listamaður.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar