Fram­tíðar­sýn um rétt­læti og stöðug­leika

Þann 29. ágúst næstkomandi mun ég mæta á kjörstað og segja JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi aðildarviðræður við Evrópusambandið. Sú ákvörðun er tekin að vel ígrunduðu máli og djúpri sannfæringu um að íslensk heimili, almenningur og komandi kynslóðir eigi skilið meira réttlæti, gagnsæi og efnahagslegan stöðugleika til lengri tíma.

Einn stærsti orsakavaldur misskiptingar á Íslandi er verðbólga og háir stýrivextir. Þegar verðbólgan rýrir kaupmátt og upprunaleg lán hækka á ógnarhraða vegna verðtryggingar, verður ákveðin hliðrun í samfélaginu. Þeir sem eiga mikla peninga og fjármagnseignir sjá eignir sínar ávaxtast á háum vöxtum. Fjármagnseigandi sem á milljarð fær uþb 75-85 milljónir í vexti á Íslandi á ári en um 20-30 milljónir á evrusvæði. Það er einfaldlega þannig að þessi mismunur er tekinn úr vasa íslenskra heimila. Háir vextir og verðbólga virka þannig í raun eins og ósýnilegur skattur sem færir fjármagn frá venjulegum heimilum til fjármagnseigenda og fjármálastofnana. Með því að taka upp stöðugan gjaldmiðil og komast í skjól stærra efnahagssvæðis hjálpar það hinum almenna borgara og eykur fjárhaglegan fyrirsjáanleika. Við hljótum, sem þjóð, að vilja rjúfa þennan vítahring og skapa réttlátara og eðlilegra umhverfi.

Aðild að Evrópusambandinu snýst ekki síður um að efla neytendavernd, en á íslenskum markaði er samkeppni oft lítil og fákeppni ríkjandi á mörgum sviðum. Með fullri þátttöku í innri markaði ESB eykst samkeppni á öllum sviðum samfélagsins. Íslenskir neytendur greiða í dag verulegan þjónustukostnað í bankakerfinu miðað við það sem þekkist í nágrannalöndunum, en aukinn aðgangur erlendrar fjármálaþjónustu og strangari evrópskar reglur um gagnsæi myndu þrýsta þeim kostnaði niður og vernda almenning. Á sama hátt hefur tryggingamarkaðurinn lengi einkennst af hárri álagningu, en sterkara Evrópuregluverk tryggir gegnsærri skilmála og hvetur til virkari samkeppni, sem skilar sér í lægri iðgjöldum. Að lokum munu lægri tollar, einfaldara innflutningsferli og virkari samkeppni draga úr álagningu, meðal annars vegna gengisáhættu, á matvöru, fatnaði og öðrum nauðsynjum, sem skilar sér í lægra vöruverði og breiðara vöruúrvali fyrir heimilin í landinu.

Við eigum að þora að taka þessa samtal lengra og sjá hverju samningurinn gæti skilað okkur. Að segja JÁ þann 29. ágúst er ekki lokaskrefið í sjálfu sér, heldur skref í þá átt að kynna sér valkostina af yfirvegun, með hagsmuni almennings að leiðarljósi. Með því að kjósa með áframhaldandi viðræðum veljum við tækifæri til að bæta lífskjör okkar allra og byggja upp réttlátara og stöðugra samfélag og tryggja um leið að íslensk heimili sitji við sama borð og nágrannaþjóðir okkar. 

Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi.