Ís­lenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raun­veru­leg hætta?

Í umræðunni um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu dúkka reglulega upp áhyggjur um hvað það myndi þýða fyrir íslenska hestinn: Myndi innganga þýða að við yrðum að opna landamærin fyrir innflutningi á lifandi hrossum og stefna þar með einstökum heilsufarslegum hreinleika íslenska hestsins í voða?

Þegar rýnt er í lagagrundvöllinn, fordæmin og dýraheilbrigðissjónarmið Íslands, Evrópusambandsins og Sameinuðuþjóðanna er svarið er einfaldlega:Nei.

​Fordæmin tala sínu máli

Ísland hefur verið hluti af innri markaði Evrópu í yfir þrjá áratugi í gegnum EES-samninginn. Þrátt fyrir meginregluna um frjálst flæði vöru hefur Ísland ávallt viðhaldið ströngu banni við innflutningi á lifandi búfénaði. Evrópusambandið viðurkennir sérstöðu eylanda og svæða með sérstaka dýraheilbrigðisstöðu. Þetta fordæmi er þegar til staðar og er óhagganlegur grundvöllur fyrir hvers kyns samningaviðræðum.

​Líffræðileg sérstaða og lagaleg skylda

Vegna árþúsundalangrar einangrunar hafa hestar hér á landi engin mótefni gegn algengum evrópskum smitsjúkdómum á borð við hestainflúensu og kverkaeitlabólgu. Slíkur faraldur gæti haft óbætanlegt tjón í för með sér. Innan regluverks ESB er skýr réttargrundvöllur fyrir varanlegum undanþágum þegar lýð- og dýraheilbrigði er í húfi.

​Bann við innflutningi á hrossum og erfðaefni er auk þess tryggt í íslenskum lögum (nr. 54/1990). Þar að auki ber stjórnvöldum skylda til að vernda hreinleika stofnsins á grundvelli alþjóðlegra skuldbindinga, svo sem samnings Sameinuðu þjóðanna um líffræðilegan fjölbreytileika og reglugerðar um erfðaauðlindir (nr. 151/2005).

​Samstaða og yfirvegun

Það ríkir algjör þverpólitísk og samfélagsleg breiðfylking á Íslandi um verndun hrossastofnsins okkar. Enginn sannur íslenskur samningamaður myndi nokkurn tíma gefa eftir í þessu máli, enda eru rök okkar sterk, bæði vísindalega og lögfræðilega.

​Í stað þess að nota hestinn sem grýlu í Evrópuumræðunni ættum við að nálgast málið af sömu yfirvegun, seiglu og jákvæða vilja og einkennir íslenska hestinn sjálfan. Klárum viðræðurnar, sjáum hvað stendur í samningnum og tökum upplýsta ákvörðun í framhaldi af því — kjósum já til að sjá.

Höfundur er sjálfstætt starfandi hesta- og leiðsögumaður.