„Við ætlum að læra af þessu“ – enn einu sinni!

Ég heyrði í einum fjölmiðli í vikunni að það væri kallað eftir því að tónlistarmenn fari nú að safna í sig pung, hvort sem þeir gaufa hér heima eða glansa á alþjóðlegum vettvangi, og láti loksins almennilega til sín taka í pólitík og friðarmálum. Hugmyndin er stórkostleg: gítarleikarar og poppstjörnur eiga auðvitað að semja heiminn til friðar og bjarga jarðarkringlunni milli þess sem þeir selja varning og stilla magnarann. En á meðan menningarheimurinn leitar að kjarkinum situr raunveruleikinn eftir eins og illa gerð teiknimynd. Þar virðist fjórða valdið hafa gleymt sínu hlutverki og lætur innihaldslaus svör eins og „við ætlum að læra af þessu“ duga aftur og aftur, líkt og meðvirkur aðstandandi virks alkóhólista sem trúir enn einu sinni loforðinu um að í þetta sinn verði allt öðruvísi.

Við elskum góða endurtekningu á Íslandi. Garðabær minnti okkur glæsilega á forgangsröðunina þegar sérhæft meðferðarheimili fyrir fársjúk ungmenni strandaði á smámunum eins og hundrað milljóna gatnagerðargjöldum. Þetta minnir óneitanlega á kvikmyndina Groundhog Day, þar sem sami fáránleikinn rúllar aftur og aftur í endalausum hring.

Fársjúk börn í lífshættu komast einfaldlega ekki á blað þegar Excel-skjal bæjarins krefst þess að aurarnir fyrir steypuna og malbikið fái forgang fram yfir mannslíf. Svo má auðvitað ekki gleyma Farsældartúni, sem var opnað með pomp og prakt fjórum dögum fyrir kosningar en reyndist svo ekkert annað en ódýr leiktjöld fyrir atkvæðaveiðar. Þá var muldrað hið klassíska loforð um að læra af mistökunum, sem er kurteisleg leið til að segja að nákvæmlega sama klúðrið verði endurtekið síðar, bara með margföldum kostnaði fyrir skattgreiðendur.

Og viti menn, Hafnarfjörður tók boltann.

Bæjaryfirvöld í Hafnarfirði ákváðu að leysa lóðamál nýs Tækniskóla með því að greiða Haraldi Sverrissyni, fyrrverandi bæjarstjóra Mosfellsbæjar, að minnsta kosti 19 milljónir króna fyrir ráðgjöf og samningaviðræður. Hver er svo uppskeran af þessum dýrindis kaffibollafundum? Lóðirnar fást ekki. Verkefninu er frestað um tvö ár eða meira. Þetta er snilldarstjórnsýsla: að henda tugum milljóna í að semja um ekki neitt, smáaurar í hinu stóra bruðlsamhengi, á meðan framtíðaráform ungs fólks eru sett á algjört HOLD!

Á meðan er um þúsund iðnnemum vísað frá á ári hverju vegna plássleysis. Ungt fólk sem vill læra að smíða, rafvæða eða halda innviðum landsins gangandi fær bara hlýtt bros og frestunarbréf. Framtíð þeirra er sett á ís og verðmætin sem tapast eru ómælanleg, en huggum okkur við að Haraldur fékk allavega sinn tékka.

Hvar er svo ábyrgðin? Rósa Guðbjartsdóttir, fyrrverandi bæjarstjóri Hafnarfjarðar og núverandi alþingismaður, hefur að sjálfsögðu siglt fagnandi inn á þing þar sem fólk fer til að gleyma gömlum reikningum. Þegar stjórnarmenn verkefnisins eru spurðir út í heildarkostnaðinn kemur hið þægilega heyrnarleysi og engin svör fást. Leyndarhyggjan er svo þykk að hún krefst eigin deiliskipulags.

Það þarf engan tónlistarmann til að semja friðarsöng um þetta. Það sem sárvantar er að blaðamenn hætti að gleypa við innihaldslausum afsökunum, finni á sér punginn og krefjist svara. Hvað kostaði klúðrið, hver ber ábyrgðina og hvenær hættum við að klappa fólki á bakið fyrir að fresta framtíð ungs fólks á kostnað skattgreiðenda?

Höfundur er starfsmaður Fjölsmiðjunnar og áhugamaður um betra samfélag