„Líkt og ættirnar í Game of Thrones verðum við einfaldlega að setja öll ágreiningsmál og valdabrölt til hliðar“

Björt Ólafsdóttir umhverfis- og auðlindaráðherra setti Umhverfisþingið í Hörpu í dag með því að taka gesti með sér í stutt ferðalag inn í heim ævintýranna. Notaði hún sjónvarpsþættina Game of Thrones í sinni ræðu þar sem hún sagði mikilvægt að nýta tækifærið til að skapa komandi kynslóðum sjálfbæra og bjarta framtíð.

Ógnin hafði vaxið verulega

„Ímyndið ykkur að við séum stödd í hjarta lands hinna 7 konungsdæma og horfum í suðurátt. Þar sem efnaðar ættir með rótgróna og langa valdasögu ráða ríkjum. Allar vilja þær vera ráðandi og berjast því stöðugt innbyrðis um völd. Leyndarhyggja, klækir og ráðabrugg um hvernig hægt sé að tryggja yfirráð einnar ættar, umfram annarrar, stjórnar allri hegðun þeirra sem ráða og þeim sem ekki láta að stjórn er refsað grimmilega. Hagsmunir heildarinnar víkja fyrir eiginhagsmunum og valdaþrá. Ein ættin vill þó leiða breytingar til sameiningar og samvinnu en fær lítinn hljómgrunn framanaf.

Á meðan allt logar í illdeilum í suðrinu vex dulda ógnin norðan ísveggjarins sem skilur að hið góða og hið illa. Hinum dauðu „the whitewalkers“ sem leynast langt í norðrinu fjölgar stöðugt. Ógnvænlegir grimmir uppvakningar dauðra manna og dýra færa sig hægt og bítandi í suðurátt og útrýma öllu lífi sem þeir komast í tæri við. Fáir hafa séð þá og enn færri trúa að þeir séu til. Uppvakningunum fjölgar ekki línulega heldur í veldisvexti. Ísveggurinn hélt þeim lengi vel í norðrinu en svo brast ísinn.

Loksins þegar ættirnar í suðri gera sér grein fyrir að ógnin í norðri er raunveruleg hefur hún vaxið svo gríðarlega að endanleg eyðilegging veruleikans sunnan veggjar blasir við, nema allir taki höndum saman og vinni á ógninni saman. Þetta er að sjálfsögðu söguþráður þáttanna Game of thrones sem eru sýndir á Stöð 2. Eða - er þetta smættuð mynd af raunveruleikanum?"

Nauðsynlegt að breyta hegðun

Björt segir að líky og uppvakningar í norðri voru fyrst aðeins sögusagnir í suðri, hafi loftlagsváin verið óáþþreifanleg í hversdagsleikanum. 

„Með tímanum tóku æ fleiri raddir undir að þessi ógn væri raunveruleg og ef við færum ekki að breyta hegðun okkar og draga hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda og sóun náttúruauðlinda yrði heimur barna okkar ekki mjög lífvænlegur.“

Nefnir hún að í dag standi heimurinn frammi fyrir því að loftslagsbreytingar af mannavöldum eru orðnar sýnilegar í gegnum aukin styrk fellibylja, öflugri og lengri hitabylgjur, hækkandi sjávaryfirborð og bráðnun jökla og heimskautaíss og fleira.

„Svo, líkt og ættirnar í Game of thrones verðum við einfaldlega að setja öll ágreiningsmál og valdabrölt til hliðar og sameinast um að bregðast af öllu afli við áhrifum loftslagsbreytinga. Það gerum við best með að ráðast að rótum vandans – við verðum að breyta hegðun okkar.“

Aldrei verið fleiri tækifæri

Nefndi Björt að eitt að sínum fyrstu verkum í ráðherrastól hafi verið að hefja vinnu við gerð nýrrar aðgerðaáætlunar í loftslagsmálum til að ná yfirsýn yfir möguleika Íslands á að draga úr losun og auka kolefnisbindingu til ársins 2030. Við stjórnarslitin varð að setja gerð áætlunarinnar á ís en Björt nýtti tækifærið í dag og þakkaði samráðherrum og öllum öðrum sem komu að gerð hennar fyrir samstarfið. 

„Við getum nýtt hreina innlenda orku í stað innflutts jarðefnaeldsneytis á bíla og skip. Við getum dregið úr loftmengun og bætt heilsu. Við getum endurheimt vistkerfi og aukið við nytjaskógrækt og bundið um leið kolefni úr andrúmslofti. Við getum virkjað kraft nýsköpunar í tækni og atvinnulífi og við getum öll dregið úr sóun og beint neyslu okkar í ábyrgari farveg.“

Endaði hún ávarp sitt á því að segja að loftlagsbreytingar af mannavöldum feli í sér alvarlegar áskoranir en um leið okkar stærsta tækifæri til að skapa komandi kynslóðum sjálfbæra og bjarta framtíð.

„Aldrei áður hafa loftslagsmálin verið tekin jafn föstum tökum og á jafn samhentan og þverpólitískan hátt og við höfum gert síðustu mánuðina. Aldrei áður hafa tækifærin til að koma Íslandi hratt áfram inn í græna og skapandi framtíð verið jafn mörg og nú.“