Menntun íslenskra barna í gíslingu Íris Eva Gísladóttir skrifar 12. nóvember 2021 10:00 Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla - og menntamál Starfsóánægja hjá Menntamálastofnun Mest lesið Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Halldór 20.06.2026 Halldór Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson Skoðun Skoðun Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Sjá meira
Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar