Góð barna­bók er gulli betri

Alþjóðlegur dagur barnabókarinnar er haldinn hátíðlegur árlega í kringum 2. apríl, sem er fæðingardagur ævintýraskáldsins Hans Christian Andersen. Að þessu sinni er hann haldinn hérlendis í dag, 13. apríl. Tilgangur dagsins er að minna á mikilvægi barnabóka.

Gildi barnabóka

Barnabækur hafa margvíslegt gildi af ýmsum ástæðum, ekki bara fyrir börn heldur einnig fyrir ungmenni, foreldra, kennara og samfélagið allt. Sumir helstu kostir barnabóka eru:

• Barnabækur kynna börn fyrir lestrarheiminum og hjálpa þeim að þróa nauðsynlega málfærni eins og orðaforða, hljóðfræði og skilning. Eftir því sem börn verða færari lesendur fá þau aðgang að fjölbreyttari þekkingu og hugmyndum.
• Barnabækur geta aukið vitsmunaþroska með því að kenna ungum lesendum að leysa vandamál, beita gagnrýnni hugsun og taka ákvarðanir. Heillandi sögur og myndskreytingar örva ungan huga og hvetja til forvitni og könnunar.
• Í gegnum sögur geta börn öðlast aukna tilfinningagreind. Þau lesa um mismunandi atburði og aðstæður sem kalla fram allskonar tilfinningar. Með því eykst skilningur þeirra og orðaforði. Sögur geta einnig hjálpað börnum að skilja betur sínar eigin tilfinningar og hvaða leiðir eru hentugar til að vinna með þær.
• Barnabækur innihalda oft kennslustundir um samkennd, samvinnu og skilning á ólíkum sjónarhornum, sem er nauðsynleg færni til að byggja upp jákvæð tengsl við aðra og þrífast í félagslegum aðstæðum.
• Margar barnabækur kenna börnum um rétt og rangt, heiðarleika, sanngirni og góðvild, sem getur hjálpað til við að leiðbeina þeim og móta persónuleika þeirra.
• Í gegnum sögur geta börn lært um margskonar styrkleika sögupersóna og hvernig hægt er að nota þá í ýmsum aðstæðum. Það getur ýtt undir að börn átti sig á eigin styrkleikum og hvernig þau geti nýtt þá á fjölbreyttari máta.
• Barnabækur flytja unga lesendur inn í ólíka heima og kynna fyrir þeim ýmsar persónur og atburðarás. Þetta getur örvað ímyndunarafl þeirra og sköpunargáfu og hvatt þá til að hugsa út fyrir hið venjulega.
• Barnabækur geta kennt ungum lesendum um fjölbreytta menningu, hefðir og lífshætti en þessi þekking hjálpar til við að efla skilning, umburðarlyndi og þakklæti fyrir aðra menningu.
• Að þróa með sér lestrarást á ungum aldri getur leitt til ævilangrar ástríðu fyrir námi. Börn sem hafa gaman af bókum eru líklegri til að verða að áhugasömum nemendum þegar þau vaxa upp.
• Barnabækur veita börnum afþreyingu og ánægju. Grípandi sögur og litríkar myndir fanga áhuga þeirra og eru skemmtileg leið til að verja tímanum.

Gæðatími að lesa bækur saman

Að lesa bækur saman er frábær leið fyrir foreldra til að styrkja og dýpka tengslin við börnin sín. Sameiginleg lestrarupplifun er gæðatími sem getur skapað nánd, traust og góðar minningar. Mikilvægt er að veita lestrarupplifuninni óskipta athygli með því að leggja frá sér snjalltæki á meðan. Gott er einnig að hvetja til samskipta með því að ræða persónurnar, söguþráðinn og umhverfið og tengja bækurnar við líf barnsins, atburði líðandi stundar eða persónulega reynslu. Það hjálpar því að skilja mikilvægi sögunnar og beita lærdómnum. Leyfum barninu að ákveða hraðann, velja bækur eða sleppa jafnvel síðum ef það missir áhugann. Markmiðið er að skapa jákvæða upplifun og gera lestrarupplifunina skemmtilega og eftirminnilega.

Unnur Arna Jónsdóttir og Hrafnhildur Sigurðardóttir eru eigendur Hugarfrelsis og Ingrid Kuhlman er leiðbeinandi og ráðgjafi hjá Þekkingarmiðlun. Saman eru þær höfundar bókarinnar Vellíðan barna: Handbók fyrir foreldra.