Við getum dúxað í loftslagsmálum Jóna Bjarnadóttir og Jóhanna Hlín Auðunsdóttir skrifa 14. maí 2023 10:01 Framtíðarsýn Landsvirkjunar er sjálfbær heimur, knúinn endurnýjanlegri orku. Við vitum öll að við verðum að hætta að brenna bensíni og olíum og knýja heiminn þess í stað áfram með grænni orku. Það er eina leiðin til að snúa við geigvænlegri þróun loftslagsmála. Landsvirkjun hefur þegar náð þeim árangri að vera með eitt lægsta kolefnisspor allra orkufyrirtækja heims en við ætlum samt að gera enn betur. Leiðina fram undan og árangurinn þarf að vera unnt að mæla. Á undanförnum árum höfum við náð sífellt betri tökum á því viðfangsefni og nú er orkufyrirtæki þjóðarinnar leiðandi á heimsvísu í loftslagsmálum, með hæstu einkunn alþjóðlegu samtakanna Carbon Disclosure Project (CDP), sem eru óhagnaðardrifin umhverfissamtök. Réttu verkfærin Við hjá Landsvirkjun höfum starfað með CDP frá 2016. Á þeim tíma hefur okkur lærst sífellt betur hvernig best er að mæla, stýra og upplýsa um þau áhrif sem starfsemi okkar hefur á umhverfið. Upplýsingar eru til alls fyrstar. Ef við ætlum að ráðast að rót vandans verður að vera alveg skýrt hver hann er og hversu stór. Með því að gerast aðili að CDP fékk Landsvirkjun þau verkfæri og þá kvarða í hendur, sem hjálpa okkur daglega í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Okkur liggur beinlínis lífið á að snúa við blaðinu í loftslagsmálum. Við megum hins vegar ekki rasa um ráð fram, heldur verðum við að nýta bestu fáanlegu þekkingu á hverjum tíma til að okkur miði örugglega í rétta átt. Aðgerðir í umhverfis- og loftslagsmálum eru engin nýlunda fyrir Landsvirkjun, þótt áherslur í þeim málaflokkum verði sífellt þyngri. Orkufyrirtæki þjóðarinnar er treyst fyrir auðlindum vatnsfalla, jarðvarma og vinds og hefur ávallt leitast við að ná sem allra bestu jafnvægi við náttúruna í allri sinni starfsemi og vakta lífríkið með ítarlegum mælingum og rannsóknum. Brösugleg byrjun Fyrsta einkunn okkar hjá CDP árið 2016 var ekkert til að hrópa húrra fyrir. Við fengum C og vorum ekki sátt. C þýddi einfaldlega að við gerðum okkur grein fyrir þeim áhrifum sem starfsemi Landsvirkjunar hafði á loftslagið og þau áhrif sem loftslagsbreytingar og aðgerðir gegn þeim höfðu á starfsemina. Við höfðum hins vegar ekki náð fullum tökum á að stýra þeim áhrifum og afleiðingum þeirra. Við töldum þetta reyndar misskilning og ári síðar vönduðum við okkur enn meira við að fylla út öll nauðsynleg skjöl. Aftur fengum við C og það þrátt fyrir að vart væri hægt að finna orkufyrirtæki í heiminum með lægra kolefnisspor. Við gáfumst ekki upp og áttuðum okkur fljótt á því að við yrðum að fara enn dýpra en áður í mælingum og pælingum. Einkunn CDP er brotin upp í 12 þætti og við fórum ítarlega yfir hvern og einn. Þeir ná yfir stjórnarhætti og ábyrgð á loftslagsmálum innan fyrirtækja, hvernig brugðist er við loftslagstengdum áhættum og tækifærum og hvernig þær endurspeglast í viðskiptamódeli fyrirtækisins og samskiptum við hagaðila. Þá ná þeir einnig yfir upplýsingar um losun vegna starfseminnar, markmið og aðgerðir um samdrátt í losun, eftirfylgni og árangur. Ábyrgir starfshættir þegar kemur að loftslagsmálum snúast nefnilega ekki bara um að losa lítið heldur líka hvernig starfsemin styður markvisst við aðgerðir gegn loftslagsbreytingum og að sjálfbærri þróun. Við þurftum því að skoða alla virðiskeðju fyrirtækisins, hvað við gerum og hvernig við gerum það. Átta árum síðar státum við af einkunninni A, en aðeins 1,5% þeirra tugþúsunda fyrirtækja sem skila upplýsingum til CDP árlega ná þeim árangri. Einbeiting og ástundun Þegar Landsvirkjun hóf fyrst CDP vegferð sína töldum við okkur standa ágætlega að vígi. Við höfðum gert margt gott, töldum okkur hafa nákvæma yfirsýn yfir starfsemi okkar og áhrif hennar og vorum reiðubúin að halda góðu starfi áfram. CDP færði okkur hins vegar þau verkfæri sem við höfðum ekki áttað okkur á að skorti. Starf okkar er enn markvissara og markmiðin enn skýrari. Við hvetjum önnur íslensk fyrirtæki til að feta sömu slóð. Kannski verður fyrsta einkunnin nálægt falli. En það er eins með einkunnir CDP og þær sem allir þekkja úr skólastarfi: Einbeiting og ástundun tryggir sífellt betri einkunn. Eftir því sem fleiri fyrirtæki setjast á þann skólabekk þeim mun hraðar sækist okkur leiðin til lausna í loftslagsmálum. Jóna er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun og Jóhanna Hlín er forstöðumaður Loftslags og grænna lausna. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Loftslagsmál Landsvirkjun Jóna Bjarnadóttir Mest lesið Lygin um að á Íslandi sé nauðgunarmenning Huginn Þór Grétarsson Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun Þjóðaröryggishætta Nýja Landspítalans Sigurður Sigurðsson Skoðun Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vilhelm Jónsson Skoðun Hópurinn sem myndi hagnast mest Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun Vilja leiða þjóðina blinda til Brussel Tómas Þór Þórðarson Skoðun Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Kristján Vigfússon Skoðun Orkudrottningar Orkueyjunnar Ásta Olga Magnúsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðaröryggishætta Nýja Landspítalans Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Lygin um að á Íslandi sé nauðgunarmenning Huginn Þór Grétarsson skrifar Skoðun Um lýðfullveldi Aðalsteinn Júlíus Magnússn skrifar Skoðun Ótvíræður ávinningur af innleiðingu farsældarlaganna Óskar Dýrmundur Ólafsson skrifar Skoðun Fjármagnið ásælist heilsugæsluna Steinunn Bragadóttir skrifar Skoðun Getur íslenska ríkið svipt börn frelsi vegna stöðu foreldra þeirra? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hálfsannleikur afneitunarsinnans Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Borgarlína – og hvað svo? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Ísland er ekki til sölu Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Orkudrottningar Orkueyjunnar Ásta Olga Magnúsdóttir skrifar Skoðun Ein besta fjárfesting heilbrigðiskerfisins? Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Lífsgæðaíbúðir fyrir eldra fólk – ábyrg uppbygging til framtíðar Margrét Vala Marteinsdóttir skrifar Skoðun Framtíð Hafnarfjarðar í höndum metnaðarfulls ungs fólks í Ungmennaráði Kristín Thoroddsen skrifar Skoðun Hvernig ætlar Ísland að marka spor sín í hinum gervigreinda heimi? Sara Sigurðardóttir skrifar Skoðun Lokað klukkan sex og þá byrjar kvöldið Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Iran today Seyedeh Parinaz Mahdavi skrifar Skoðun Vilja leiða þjóðina blinda til Brussel Tómas Þór Þórðarson skrifar Skoðun Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir skrifar Skoðun „Við erum með lækna sem vilja vinna — en kerfið leyfir þeim það ekki“ Einar Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Spilafíkn er lýðheilsumál Oddur Sigurjónsson skrifar Skoðun „Má þetta til sanns vegar færa“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist skrifar Skoðun Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Kristján Vigfússon skrifar Skoðun Ópólitískur fróðleiksmoli um ESB Snorri Másson skrifar Skoðun Er íslenskan að verða „ísl-enska“? Birgir Liljar Soltani skrifar Skoðun Bjútíbox og gyllt dömubindi Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Sterkt samfélag, öflugur skóli Jóhann Rúnar Pálsson skrifar Sjá meira
Framtíðarsýn Landsvirkjunar er sjálfbær heimur, knúinn endurnýjanlegri orku. Við vitum öll að við verðum að hætta að brenna bensíni og olíum og knýja heiminn þess í stað áfram með grænni orku. Það er eina leiðin til að snúa við geigvænlegri þróun loftslagsmála. Landsvirkjun hefur þegar náð þeim árangri að vera með eitt lægsta kolefnisspor allra orkufyrirtækja heims en við ætlum samt að gera enn betur. Leiðina fram undan og árangurinn þarf að vera unnt að mæla. Á undanförnum árum höfum við náð sífellt betri tökum á því viðfangsefni og nú er orkufyrirtæki þjóðarinnar leiðandi á heimsvísu í loftslagsmálum, með hæstu einkunn alþjóðlegu samtakanna Carbon Disclosure Project (CDP), sem eru óhagnaðardrifin umhverfissamtök. Réttu verkfærin Við hjá Landsvirkjun höfum starfað með CDP frá 2016. Á þeim tíma hefur okkur lærst sífellt betur hvernig best er að mæla, stýra og upplýsa um þau áhrif sem starfsemi okkar hefur á umhverfið. Upplýsingar eru til alls fyrstar. Ef við ætlum að ráðast að rót vandans verður að vera alveg skýrt hver hann er og hversu stór. Með því að gerast aðili að CDP fékk Landsvirkjun þau verkfæri og þá kvarða í hendur, sem hjálpa okkur daglega í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Okkur liggur beinlínis lífið á að snúa við blaðinu í loftslagsmálum. Við megum hins vegar ekki rasa um ráð fram, heldur verðum við að nýta bestu fáanlegu þekkingu á hverjum tíma til að okkur miði örugglega í rétta átt. Aðgerðir í umhverfis- og loftslagsmálum eru engin nýlunda fyrir Landsvirkjun, þótt áherslur í þeim málaflokkum verði sífellt þyngri. Orkufyrirtæki þjóðarinnar er treyst fyrir auðlindum vatnsfalla, jarðvarma og vinds og hefur ávallt leitast við að ná sem allra bestu jafnvægi við náttúruna í allri sinni starfsemi og vakta lífríkið með ítarlegum mælingum og rannsóknum. Brösugleg byrjun Fyrsta einkunn okkar hjá CDP árið 2016 var ekkert til að hrópa húrra fyrir. Við fengum C og vorum ekki sátt. C þýddi einfaldlega að við gerðum okkur grein fyrir þeim áhrifum sem starfsemi Landsvirkjunar hafði á loftslagið og þau áhrif sem loftslagsbreytingar og aðgerðir gegn þeim höfðu á starfsemina. Við höfðum hins vegar ekki náð fullum tökum á að stýra þeim áhrifum og afleiðingum þeirra. Við töldum þetta reyndar misskilning og ári síðar vönduðum við okkur enn meira við að fylla út öll nauðsynleg skjöl. Aftur fengum við C og það þrátt fyrir að vart væri hægt að finna orkufyrirtæki í heiminum með lægra kolefnisspor. Við gáfumst ekki upp og áttuðum okkur fljótt á því að við yrðum að fara enn dýpra en áður í mælingum og pælingum. Einkunn CDP er brotin upp í 12 þætti og við fórum ítarlega yfir hvern og einn. Þeir ná yfir stjórnarhætti og ábyrgð á loftslagsmálum innan fyrirtækja, hvernig brugðist er við loftslagstengdum áhættum og tækifærum og hvernig þær endurspeglast í viðskiptamódeli fyrirtækisins og samskiptum við hagaðila. Þá ná þeir einnig yfir upplýsingar um losun vegna starfseminnar, markmið og aðgerðir um samdrátt í losun, eftirfylgni og árangur. Ábyrgir starfshættir þegar kemur að loftslagsmálum snúast nefnilega ekki bara um að losa lítið heldur líka hvernig starfsemin styður markvisst við aðgerðir gegn loftslagsbreytingum og að sjálfbærri þróun. Við þurftum því að skoða alla virðiskeðju fyrirtækisins, hvað við gerum og hvernig við gerum það. Átta árum síðar státum við af einkunninni A, en aðeins 1,5% þeirra tugþúsunda fyrirtækja sem skila upplýsingum til CDP árlega ná þeim árangri. Einbeiting og ástundun Þegar Landsvirkjun hóf fyrst CDP vegferð sína töldum við okkur standa ágætlega að vígi. Við höfðum gert margt gott, töldum okkur hafa nákvæma yfirsýn yfir starfsemi okkar og áhrif hennar og vorum reiðubúin að halda góðu starfi áfram. CDP færði okkur hins vegar þau verkfæri sem við höfðum ekki áttað okkur á að skorti. Starf okkar er enn markvissara og markmiðin enn skýrari. Við hvetjum önnur íslensk fyrirtæki til að feta sömu slóð. Kannski verður fyrsta einkunnin nálægt falli. En það er eins með einkunnir CDP og þær sem allir þekkja úr skólastarfi: Einbeiting og ástundun tryggir sífellt betri einkunn. Eftir því sem fleiri fyrirtæki setjast á þann skólabekk þeim mun hraðar sækist okkur leiðin til lausna í loftslagsmálum. Jóna er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun og Jóhanna Hlín er forstöðumaður Loftslags og grænna lausna.
Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun
Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun
Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun
Skoðun Getur íslenska ríkið svipt börn frelsi vegna stöðu foreldra þeirra? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Lífsgæðaíbúðir fyrir eldra fólk – ábyrg uppbygging til framtíðar Margrét Vala Marteinsdóttir skrifar
Skoðun Framtíð Hafnarfjarðar í höndum metnaðarfulls ungs fólks í Ungmennaráði Kristín Thoroddsen skrifar
Skoðun Hvernig ætlar Ísland að marka spor sín í hinum gervigreinda heimi? Sara Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson skrifar
Skoðun Trúnaðarmannatrygging og Eflingarvottun: Tæknikratalausn sem mun líklega ekki koma Guðröður Atli Jónsson skrifar
Skoðun Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir skrifar
Skoðun „Við erum með lækna sem vilja vinna — en kerfið leyfir þeim það ekki“ Einar Sveinn Ólafsson skrifar
Skoðun Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist skrifar
Hjúkrunarfræðingurinn sem skuldar meira, græðir helling og vill kíkja í pakka Haraldur Ólafsson Skoðun
Ummæli Sönnu kalla á svör - hver er „freki karlinn“? Bergljót Gunnlaugsdóttir,Birna Gunnlaugsdóttir,Geirdís H. Kristjánsdóttir,Hallfríður Þórarinsdóttir,Júnía Líf Maríuerla Sigurjónsdóttir,Rósa Guðný Arnardóttir,Sigrún E. Unnsteinsdóttir Skoðun
Leið Sigmundar Davíðs og Trump eða fjölga valkostum fyrir Ísland? María Svanfríður Malmquist Skoðun