Veiðiráðgjöf byggð á á­giskunum

Alþjóða Hafrannsóknarráðið (ICES), hefur nýlega endurmetið stofnstærð makríls á Norður Atlantshafi. Endurmatið nær áratugi aftur í tímann eins og meðfylgjandi mynd nr. 1 sýnir.

Það er skemmst frá því að segja að stofninn hefur verið miklu stærri en áður var talið. Munar mörgum milljónum tonna annars vegar á mati sem gert var árið 2023 og leiðréttingu frá því í ár hins vegar.

Þetta kemur þeim sem hafa fylgst með ráðgjöfinni á síðast liðnum árum ekki beint á óvart. Stofnstærðarmatið hvílir á veikum grunni meðal annars talningum á nokkurra ára fresti. Matið hefur verið harðlega gagnrýnt um áratuga skeið af virtum vísindamönnum eins og Jens Christian Holst í Noregi.

Endurmatið leiðir tvennt í ljós:

1) Makríllinn var aldrei ofveiddur eins og haldið hefur verið fram. Ef miðað er við forsendur ráðgjafarinnar og tekið tillit til endurmatsins liggur þvert á móti fyrir að stofninn hefur verið vannýttur um allt að ríflega 1,4 milljónir tonna þegar mest var, sjá mynd 2.

2) Stofninn dregst hratt saman upp úr 2014 þrátt fyrir vannýtingu sem bendir eindregið til að áhrif veiða á makrílstofninn séu stórlega ofmetin.

Nú þegar verið er að ganga frá samningum um veiðar á makríl hljóta að verða settir inn fyrirvarar um ráðgjöfina sem er forsenda úthlutaðs aflamagns. Hún er greinilega byggð á ágiskunum og forsendum sem eru í stöðugri endurskoðun.

Það er mikilvægt að stjórnvöld dragi lærdóm af þessu gríðarlega vanmati og reglulegum „endurútreikningum“ á stofnstærðarmati botnfiska langt aftur í tímann. Stjórnvöld verða að horfa til þessara aðferða með gagnrýnum hætti. Líta í meira mæli til ástands fisksins, meðal annars til holdafars, þegar verið er að veita fiskveiðiráðgjöf í stað þess að líta nær eingöngu til talningar á fiskum í hafinu. Slíkar talningar eru háðar gríðarlegri óvissu og byggja að stórum hluta á ágiskunum.

Höfundur er þingmaður Flokks fólksins og formaður atvinnuveganefndar Alþingis