Heitt í hamsi vegna Græn­lands

Meðal þeirra sem tóku til máls og gerðu Grænland og stöðu alþjóðamála að umræðuefni voru Grímur Grímsson, þingmaður Viðreisnar, Sigmundur Ernir Rúnarsson og Víðir Reynisson, þingmenn Samfylkingarinnar, Karl Gauti Hjaltason, þingmaður Miðflokksins, og Bryndís Haraldsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.

Vill flagga fána Grænlands í umræðunni

„Við þurfum hér í þingsal að reisa við fána Grænlands og reisa hann hátt við hún í íslenskri umræðu. Við þurfum að sýna Grænlendingum óskorað traust og stuðning á viðsjárverðum tímum. Þetta land er í 290 kílómetra fjarlægð frá Íslandi. Þetta er okkar helsti nágrenni. Við þurfum að taka af allan vafa um að við stöndum með Grænlendingum á komandi tímum. Orðið fullveldi og frjáls þjóð er í húfi,“ sagði Sigmundur Ernir meðal annars en honum var töluvert niðri fyrir vegna endurtekinna ummæla Donalds Trump Bandaríkjaforseta í garð Grænlands.

„Við þurfum að hafa í huga að ef við ætlum í málflutningi okkar að strjúka hárum Bandaríkjaforseta réttsælis, þá erum við að gjaldfella orðið fullveldi. Við erum að gjaldfella orðið frjáls þjóð. Við erum að gjaldfella orðið mannréttindi. Við erum að gjaldfella flest, ef ekki öll, okkar gildi sem lýðræðisþjóð. Við erum að hampa manni sem er tilbúinn að fórna öllum þessum gildum sem við sem þingheimur höfum trúað á,“ sagði Sigmundur ennfremur. „Við getum ekki strokið Bandaríkjaforseta, hárum hans, réttsælis í þeim málflutningi sem hann heldur uppi. Það er bein árás á næsta nágrannaríki okkar, Grænland. Höfum það í huga í okkar málflutningi.“

Kallar eftir hraðari uppbyggingu

Samflokksmaður hans, Víðir Reynisson, nýtti hins vegar tækifærið til að hvetja stjórnvöld til þess að skerpa á viðbrögðum sínum vegna þeirrar stöðu sem uppi er í alþjóðamálum. Ekki megi láta hina borgaralegu innviði bíða þótt aðrir hernaðarlegir innviðir séu mikilvægir einnig. Benti hann í því samhengi meðal annars á umfjöllun allsherjar- og menntamálanefndar um frumvarp dómsmálaráðherra um almannavarnir.

„Við verðum að tryggja mannafla, tól og tæki til að sinna borgaralega hlutanum, ásamt því að tryggja þeim þá friðhelgi sem [Genfar]sáttmálinn gerir ráð fyrir, meðal annars með því að fella verkefni undir almannavarnir en merki almannavarna nýtur sérstakrar verndar í átökum. Frú forseti. Nú þarf að hraða vinnu við að gera frumvörp sem snúa að öryggislöggjöf, vörnum mikilvægra innviða, neyðarbirgða og fæðuöryggis. Þessi vinna getur ekki beðið og ég er þess fullviss að þingheimur er tilbúinn til að bretta upp ermar ef frumvörp þessa efnis koma til okkar kasta,“ sagði Víðir meðal annars.

ESB fýsilegri en áður eða Viðreisn á villigötum?

Grímur Grímsson, þingmaður Viðreisnar, sagði þá stöðu sem uppi er í alþjóðakerfinu hafa styrkt sig enn frekar í þeirri skoðun að Ísland þurfi að horfa til Evrópusambandsins.

 „Í þessari stöðu skal sá sem hér stendur viðurkenna að honum finnst aukin samvinna við Evrópu og Evrópusambandið jafnvel fýsilegri kostur en áður. Og skal hér ekkert dregið úr því að hann hefur löngum litið til Evrópusambandsins sem vænlegs kosts fyrir Ísland,“ sagði Grímur meðal annars um eigin afstöðu. Hann fagni fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið.

Þessu er hins vegar Karl Gauti Hjaltason, þingmaður Miðflokksins, hjartanlega ósammála. Hann vísaði meðal annars til viðtals við Ólaf Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseta Íslands, í Silfrinu á Rúv í gær. „Ólafur taldi til að mynda ráðlegt að fyrir hvern fund í Brussel ættum við að sækja tvo slíka í Washington,“ sagði Karl Gauti meðal annars, en hann virðist túlka orð Ólafs Ragnars sem gagnrýni á utanríkisstefnu sitjandi ríkisstjórnar.

„Vitaskuld eru ummæli Trumps um Grænland fráleit. En stóru fréttirnar eru þær að Ólafur Ragnar, sem prófessor og fyrrum forseti, hefur áratuga reynslu og víðtæk sambönd, gaf utanríkisstefnu Viðreisnar falleinkunn í gær,“ sagði Karl Gauti.

Opin lína til Washington sé áfram mikilvæg

Bryndís Haraldsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, var síðust þingmanna til að ræða Grænland undir dagskrárliðnum störf þingsins í dag.

„Grænlendingar eru vinir okkar og við eigum að standa með þeim óhikað. Við felum okkur ekkert út af landakortinu. Þetta eru okkar næstu nágrannar og við skulum standa með þeim. En, virðulegur forseti, munið þið síðast þegar við Íslendingar stóðum frammi fyrir hótunum frá okkar bandamönnum? Í hruninu þegar Bretar beittu gegn okkur hryðjuverkalögum? Hvað gerðum við þá? Hættum við að tala við Breta? Nei, það var örugglega aldrei mikilvægara en einmitt þá að hefja samtalið við alla okkar vini og vandamenn,” sagði Bryndís.

Hún nýtti samlíkinguna til að benda á að nú væri ekki rétti tíminn til að draga úr samskiptum Íslands við Bandaríkin. „Nú held ég að einmitt til stuðnings Grænlendingum þurfi íslenskir þingmenn að sameinast um að styðja Grænland, tala máli Grænlendinga en fyrst og fremst tala fyrir öryggi á norðurslóðum. Það gerum við ekki bara hvert við annað. Það gerum við einna helst í Washington,“ sagði Bryndís.