Tölurnar tala sínu máli Guðmundur Claxton skrifar 15. maí 2026 11:02 Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson Skoðun Halldór 01.08.2026 Halldór Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen Skoðun Skoðun Skoðun Þegar líðan stúlkna verður aukaatriði Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Evra eða króna? Grímur Grímsson skrifar Skoðun Auðvaldinu best borgið í Brussel - ekki þjóðinni Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Er hið gamla alltaf gott? Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun RKV- eða ESB-ranglætið? Benedikt V Warén skrifar Skoðun „Nei“ er ekki lok málsins, - það er frestun þess Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvernig varð gervigreindin til og hvernig virkar hún? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það sem Ísland mun berjast fyrir í samningaviðræðum við ESB Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hvar eru góðu mennirnir? Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Slagorð í stað gagna: Grein Snorra Mássonar um ESB-aðild Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Hættulegasti tími ársins í umferðinni Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Að neita að leita Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber raunverulega ábyrgð á minkaslysinu? Anahita Sahar Babaei skrifar Skoðun Spænska knattspyrnuliðið sem héraðsmetafór fyrir Spán Jordi Oriola Folch skrifar Skoðun Gæði bygginga ráðast ekki ef reglugerðum einum saman Bergþóra Góa Kvaran skrifar Skoðun Ég hélt að þetta væri bara lítið hrúður Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Af hverju já? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Óreiða á samviskunni Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar Skoðun Fullveldi fyrir hvern? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Viðræðurnar snúast um aðlögun Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kristrún skýrði loksins hvað verður kosið um Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Ég þekki ekki lengur minn gamla Sjálfstæðisflokk Dagur Jónsson skrifar Skoðun Leggjum þá Náttúruverndarstofnun niður Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Meðferð ríkisvaldsins á máli lífslokalæknisins Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar Sjá meira
Í langan tíma hefur undirritaður haft bæði gagn og ánægju af því að rýna í tölulegar upplýsingar og byggja ákvarðanatöku á traustum gögnum. Við skoðun á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga hafa ýmis athyglisverð sannindi komið í ljós. Mýtan um skattalækkanir Það er algengur misskilningur að flokkar sem kenna sig við skattalækkanir séu sjálfkrafa verndarar veskisins. Ef við rýnum í tölurnar hjá Akraneskaupstað á þessu kjörtímabili þá er raunveruleikinn því miður allt annar en skilaboðin sem dynja á okkur frá flokkunum sem hafa stjórnað bænum síðustu tvö kjörtímabil. Á sama tíma og álögur á íbúa og fyrirtæki hafa rokið upp hafa skuldir bæjarins hækkað um heil 131% á liðnu kjörtímabili. Fyrir þá sem treysta því að atkvæði greitt flokkum sem lofa lægri sköttum skili sér í léttari greiðslubyrði, þá eru tölurnar á Akranesi köld tuska í andlitið. Á mælaborði Sambands íslenskra sveitarfélaga má sjá að álögur gegnum fasteignaskatta hafa aukist um 8% fyrir íbúðarhúsnæði á Akranesi og tæp 16% fyrir atvinnuhúsnæði á núverandi kjörtímabili. Það er gríðarleg aukning sem tekin er beint úr vasa bæjarbúa og á meðan sveitarfélögin í kringum okkur hafa lækkað þessa sömu skatta til að koma til móts við hækkandi fasteignamat hafa bæjaryfirvöld á Akranesi gert hið gagnstæða. Fyrir vikið hefur bein skattheimta Akraneskaupstaðar í gegnum fasteignaskatta, þ.e. tekjur bæjarins af þeim sköttum, aukist um 67% á kjörtímabilinu. Skuldahlutfallið lækkað með auknum álögum á íbúa í stað þess að greiða niður skuldir Meirihlutinn stærir sig gjarnan af því að skuldahlutfallið fari lækkandi en það er því miður hrein tálsýn. Lækkunin er nefnilega ekki tilkomin vegna þess að skuldir hafi verið greiddar niður heldur vegna þess að tekjurnar hafa verið keyrðar upp með aukinni skattheimtu á meðan vaxtaberandi skuldir standa í stað. Það er nefnilega auðvelt að láta hlutföll líta vel út á pappír þegar íbúarnir eru látnir borga brúsann. Það er einfaldlega ósjálfbært að herða stöðugt að íbúum og hlaða upp skuldum án þess að það skili sér í sambærilegum gæðum í þjónustu. Gull og grænir skógar Nú þegar kosningar nálgast er lofað gulli og grænum skógum úr öllum áttum og miðað við vinnubrögð síðustu tveggja kjörtímabila er ljóst hvernig á að fjármagna þau fögru loforð: íbúum og fyrirtækjum Akraness verður sendur reikningurinn. Tækifærin í atvinnulífinu sem flokkunum þremur er tíðrætt um eru vissulega til staðar. En ætli Akranes að sækja hingað fyrirtæki þá verða líka aðgerðir að fylgja orðum. Lykillinn í því er raunverulega að lækka álögur á fyrirtæki en ekki bara tala um það. Væri ekki gaman ef flokkar sem tala um skattalækkanir myndu raunverulega gera það? Gögnin sýna svo ekki verður um villst að það er þörf á ferskri rödd með nýja nálgun. Þess vegna væri gaman að setja X við C laugardaginn 16. mars. Höfundur skipar 5. sæti á lista Viðreisnar á Akranesi.
Skoðun Af hverju er svona erfitt að vera heiðarlegur við sjálfan sig? Sigurður Árni Reynisson skrifar
Skoðun Stór orð, lítil rök og ekkert dæmi um ranga tölu – Svar til Konráðs S. Guðjónssonar Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Vinnslustöðin rýrir afkomu sjómanna og landverkafólks – en til hvers? Gunnar Sigurðsson skrifar
Skoðun Hættum að pissa í skóinn í frostinu til að hlýja okkur – klæðum okkur í ullarsokka Grímur Atlason skrifar