Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 27. maí 2026 07:01 Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Sjá meira
Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz Skoðun