Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir skrifar 1. september 2026 20:02 Þjóðaratkvæðagreiðslan um hvort hefja ætti á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið var í raun og sann persónulegt pólitískt verkefni utanríkisráðherra. Hún stofnaði stjórnmálaflokk beinlínis til að vinna að því markmiði að Ísland yrði aðili að Evrópusambandinu, fékk forystu Evrópusambandsins til liðs við málstað sinn og lét hraða atkvæðagreiðslunni innan kjörtímabils núverandi ríkisstjórnar vegna þess að hún taldi ummæli Trumps Bandaríkjaforseta á Alþjóðaefnahagsráðstefnunni í Davos myndu nýtast málstað hennar. Hún lagði fjármuni og stofnanir ríkisins, einkum og sér í lagi utanríkisráðuneytið, undir sína eigin pólitísku stefnu. Þá byggði hún málflutning sinn fremur á vafasömum fullyrðingum og tilfinningalegum þrýstingi en yfirveguðum rökum. Með þessu var hún reiðubúin að valda djúpstæðri sundrungu meðal þjóðarinnar í þágu eigin pólitísks metnaðar. Þrátt fyrir að öllu þessu pólitíska valdi, fjármunum og áhrifum væri teflt fram í þágu verkefnisins hafnaði þjóðin því með afgerandi hætti. Þá niðurstöðu ber að virða. Ráðherra sem sjálf hrindir af stað pólitísku metnaðarmáli af þessari stærðargráðu, leiðir það og bíður síðan ósigur getur ekki einfaldlega haldið áfram eins og ekkert hafi í skorist. Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar. Utanríkisráðherra hefur augljóslega glatað trausti stórs hluta kjósenda. Afsögn er ekki aðeins viðeigandi. Hún er nauðsynleg afleiðing þess sem gerst hefur. Höfundur er með MSc í hagfræði frá University College of Wales og Diploma í opinberri stjórnsýslu frá Háskóla Íslands Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Erna Bjarnadóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Niðurskurður í borginni - mannvirðing? Skúli Helgason skrifar Skoðun Stjórnvöld þurfa að tala skýrar um ETS Hrafnhildur Bragadóttir skrifar Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan um hvort hefja ætti á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið var í raun og sann persónulegt pólitískt verkefni utanríkisráðherra. Hún stofnaði stjórnmálaflokk beinlínis til að vinna að því markmiði að Ísland yrði aðili að Evrópusambandinu, fékk forystu Evrópusambandsins til liðs við málstað sinn og lét hraða atkvæðagreiðslunni innan kjörtímabils núverandi ríkisstjórnar vegna þess að hún taldi ummæli Trumps Bandaríkjaforseta á Alþjóðaefnahagsráðstefnunni í Davos myndu nýtast málstað hennar. Hún lagði fjármuni og stofnanir ríkisins, einkum og sér í lagi utanríkisráðuneytið, undir sína eigin pólitísku stefnu. Þá byggði hún málflutning sinn fremur á vafasömum fullyrðingum og tilfinningalegum þrýstingi en yfirveguðum rökum. Með þessu var hún reiðubúin að valda djúpstæðri sundrungu meðal þjóðarinnar í þágu eigin pólitísks metnaðar. Þrátt fyrir að öllu þessu pólitíska valdi, fjármunum og áhrifum væri teflt fram í þágu verkefnisins hafnaði þjóðin því með afgerandi hætti. Þá niðurstöðu ber að virða. Ráðherra sem sjálf hrindir af stað pólitísku metnaðarmáli af þessari stærðargráðu, leiðir það og bíður síðan ósigur getur ekki einfaldlega haldið áfram eins og ekkert hafi í skorist. Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar. Utanríkisráðherra hefur augljóslega glatað trausti stórs hluta kjósenda. Afsögn er ekki aðeins viðeigandi. Hún er nauðsynleg afleiðing þess sem gerst hefur. Höfundur er með MSc í hagfræði frá University College of Wales og Diploma í opinberri stjórnsýslu frá Háskóla Íslands
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun