Eftir Kveiksþátt

Þeir einstaklingar sem flytja á hjúkrunarheimili gera það vegna þess að þeir þurfa sólarhringsþjónustu sem ekki er hægt að veita í heimahúsi. Ástæða þessa getur verið mismunandi en það er staðreynd að stór hluti þeirra sem búa á íslenskum hjúkrunarheimilum eru með heilabilunarsjúkdóm á misalvarlegu stigi.

Í Kveiksþætti sem sýndur var þriðjudaginn 29. september sl. var fjallað um geðlyfjanotkun á hjúkrunarheimilum og látið að því liggja að hún væri of mikil og að það væri lausnin sem gripið væri til af því að það væri ekki nægt starfsfólk eða einfaldlega að það væri ekki verið að sinna fólki nægilega vel.

Í þessu samhengi þá langar okkur að koma með nokkrar athugasemdir.

# Þegar verið er að fjalla um málefni eins og þetta þá er eiginlega lágmark að það sé rætt við fagfólk sem er að sinna þjónustunni í dag og er þar af leiðandi með fingurinn á púlsinum varðandi málefnið

# Það er líka mikilvægt að horfa á málefnið frá öllum hliðum en ekki bara einblína á einn þátt þess. Það vantaði algerlega að ræða við einstaklinga sem hafa haft góða upplifun

# Lyf eru ekki vond og að það sé sett þannig fram að geðlyf séu vond er í best falli einföldun og í versta falli stigmatisering á þeim sjúkdómum sem þeim er ætlað að vinna á móti

# Það er líka mikilvægt að þegar verið er að bera saman hluti að þá séu það sambærilegir hlutir sem verið er að skoða. Að horfa á eitt hjúkrunarheimili í Hollandi og bera það saman við öll hjúkrunarheimili á Íslandi er alls ekki eðlilegt. Þetta ákveðna hjúkrunarheimili fylgir hugmyndafræði sem felur í sér að það er ekki mikið gert, heldur ekki ef einstaklingur dettur og brotnar eða ef hann veikist alvarlega. Einstaklingar sem fara á þetta heimili eru líka margir hverjir komnir styttra á veg í sínum sjúkdómi en þeir íbúar sem eru á íslenskum hjúkrunarheimilum og því er þetta alls ekki samanburðarhæft.

# Ef verið er að tala um geðrofslyf þá er gríðarlega mikilvægt að horft sé til skammtastærða. Þær skammtastærðir sem verið er að nota á hjúkrunarheimilum í þessum aðstæðum eru margfalt lægri en skammtar sem gefnir eru þegar um er að ræða geðklofa eða geðhvörf og því er þetta alls ekki sambærilegt.

# Geðlyfjanotkun er mikil á Íslandi almennt og því er ekki við öðru að búast en að sú notkun fylgi inn á hjúkrunarheimili landsins. Að setja hlutina fram þannig að hjúkrunarheimilum sé um að kenna er ámælisvert og ábyrgðarhluti og ekki til þess fallið að þjóna neinum tilgangi. Í raun er það svo að geðlyfjanotkun á hjúkrunarheimilum á Íslandi er mun meira í takt við það sem gengur og gerist í nágrannalöndunum heldur en geðlyfjanotkun úti í samfélaginu, sem er yfirleitt mun meiri á Íslandi en í löndunum sem við berum okkur saman við.

Við skorum á aðstandendur Kveiks að gera nýjan þátt þar sem raunverulega er horft til þeirrar góðu starfsemi sem unnin er á hjúkrunarheimilum á Íslandi.

Anna Björg Jónsdóttir, yfirlæknir öldrunarlækninga Landspítala, og  Hjördís Halldóra Sigurðardóttir, deildarstjóri Legudeildar minnisraskana L4 á Landspítala.