For­maður Neyt­enda­sam­takanna óttast vaxta­hækkana­ferli

Viðskiptabankarnir hækkuðu allir vexti sína á íbúðalánum í gær allt frá 0,15 prósentustigum upp um 0,25 prósentustig.Þessar hækkanir fylgja hækkun Seðlabanka Íslands á meginvöxtum sínum um 0,25 prósentur hinn 19. maí síðast liðinn eftir langt vaxtalækkunarferli.

Breki Karlsson formaður Neytendasamtakanna segir að enn á ný sé hafið ferli til hækkunar vaxta hjá bönkunum.

„Og enn á ný er engin leið að átta sig á því hvort að þær séu réttmætar. Það skýrist af því að skilmálar lána eru óskýrir. Innifela einhliða og huglæga mælikvarða sem er ekki hægt að sannreyna,“ segir Breki.

Þegar Seðlabankinn hækkaði meginvexti sína á dögunum úr 0,75 prósentum í eitt prósent var það rökstutt með þrálátri verðbólgu bæði innanlands og utan. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri sagði við það tækifæri að bankinn myndi ekki hika við að hækka meginvexti enn meira ef verðbólgan gæfi ekki eftir. Hún lækkaði síðan um 0,2 prósentustig milli mánaða í síðasta mánuði þegar hún mældis 4,4 prósent.

Breki segir ástæðu til að óttast að nú sé vaxtahækkunarferli hafið.

„Já, og sérstaklega með tilliti til þess að þegar Seðlabankinn hóf vaxtalækkunarferli sitt árið 2019 vakti það athygli að það tók bankana marga mánuði að lækka lánsvexti. En núna þegar vextir Seðlabankans hækka eru þeir örsnöggir að hækka þá aftur,“ segir formaður Neytendasamtakanna.

Þetta varpi skýru ljósi á þann aðstöðumun sem neytendur búi gjarnan við gagnvart fyrirtækjum í yfirburðarstöðu fjárhagslega og í þekkingu sem geri þeim að samþykkja einhliða og ósanngjarna skilmála.

Neytendasamtökin standa fyrir hópmálsókn gegn bönkunum vegna óskýrra skilmála á bakvið breytingar á vaxtakjörum og nú hafa yfir þúsund manns skráð sig í hópinn og enn er opið fyrir skráningar á vaxtamalid.is .

„Og við hvetjum alla til að skrá sig og sýna að neytendur standi saman með óyggjandi hætti. Að við séum reiðubúin að sækja rétt okkar og tryggja afgerandi niðurstöðu því við svona ósanngjarna og einhliða mælikvarða er ekki hægt að búa,“ segir sagði Breki Karlsson.