Með fimm manna fjöl­skyldu inni á systur sinni og reiður stjórn­völdum

„Mér er mikið niðri fyrir. Mér finnst vera máttleysi í hlutunum. Í Covid þá leigðu yfirvöld heilu og hálfu hótelin fyrir Íslendinga og aðra. Af hverju er ekki farið í svona aðgerðir? Fólk er svo brotið,“ segir Bjarnlaug Dagný Vilbergsdóttir, uppalinn Grindvíkingur sem nú býr í Keflavík, í samtali við Vísi.

Bjarnlaug hýsir nú bróður sinn, Jóhannes Guðmund Vilbergsson, eiginkonu hans og þrjú börn þeirra. Jóhannes segist í samtali við Vísi vera ósáttur við aðgerðarleysi stjórnvalda, bæði fyrir og eftir atburði undanfarna daga.

Ekki svo einfalt að allir fari heim

„Það er ekki það að ég vilji ekki hýsa bróður minn og fjölskylduna hans en það er svo erfitt fyrir þau að vera ekki með sitt næði. Húsið er orðið svo pakkað af öllu sem var rutt út í gær. Ástandið er mjög erfitt. Þetta er ekki svo einfalt að þetta verði lagað og allir fari heim. Sumir geta ekki hugsað sér það,“ segir Bjarnlaug.

Hún segir Grindvíkinga hafa miklar áhyggjur af heimilisbókhaldinu og segist sakna þess að sjá yfirvöld bregðast við. Þá segist hún ekki sátt við orð Hjálmars Hallgrímssonar, formanns bæjarráðs Grindavíkur í Silfrinu í Ríkisútvarpinu í gær.

„Það fór alveg með mig að horfa á Silfrið í gærkvöldi. Hvað þetta var mikill englakór sem þar talaði.“

Hvað áttu við?

„Bara eins og Hjálmar, að tala um að fólk muni bara flytja til baka og að þetta verði ekkert mál. Þetta er ekki svona einfalt. Sumir vilja ekki fara til baka.“

Bjarnlaug segir það bæði af fjárhagslegum ástæðum, þar sem fólk óttist að það muni sitja eftir með verðlaus hús í bæ sem enginn muni vilja búa í og líka af sálrænum ástæðum.

„Eins og enn Grindvíkingur sagði við mig: „Ég fer til baka og tíminn líður, strákarnir mínir verða orðnir nógu gamlir til að vera einir heima um helgi. Er ég að fara að skilja börnin mín eftir?“ Þetta öryggi er ekki til staðar. Þú þarft að skreppa í bæinn og þú verður að skilja börnin eftir. Geturðu það?“

Bjarnlaug segist sakna þess að farið sé að ræða þessa hluti. Lífið eftir atburðina nú. Þá saknar hún þess að Grindvíkingar geti ekki safnast saman á neinum stað.

„Mér finnst vanta stað þar sem Grindvíkingar geta komið saman og spurt spurninga. Það þarf að vera söfnunarstaður.“

95 prósent vinnunnar fer fram í Grindavík

Jóhannes Guðmundur Vilbergsson, bróðir Bjarnlaugar, er meðal þeirra sem sækja hafurtask sitt til Grindavíkur í dag. Hann vinnur hjá Verkás og segir 95 prósent vinnu fyrirtækisins fara fram í Grindavík. Hann segir undanfarna daga hafa verið ömurlega.

„Þetta er náttúrulega bara ömurlegt frá A til Ö. Ég elska systur mína og allt það og mér finnst hún skemmtileg. Þetta snýst ekkert um það en maður er náttúrulega ekki maður sjálfur, sem er náttúrulega bara eðlilegt á meðan ástandið er svona.“

Skilur ekki hvers vegna ekkert var gert

Jóhannes segir óvissuna sem fylgi ástandinu nú vera það versta. Hann segist ekki telja stjórnvöld hafa gert nóg til að bregðast við, hvorki í aðdraganda atburðanna nú né eftir þá.

„Málið er náttúrulega það að það er búið að vera að vara við þessu síðan 2020. Þá byrjar þetta ævintýri og okkur hefur verið sagt að þetta verði svona næstu hundruð árin. Og það fór ekkert, ekkert, ég ætla að fullyrða það, ekkert af stað í því sem þurfti að gera,“ segir Jóhannes.

„Það var ekki hringtengt fyrir okkur rafmagn. Það var ekki farið að verja neitt. Það er fyrst núna verið að tala um það að það eigi að fara að verja hitaveituna, sem sinnir hvað, þrjátíu þúsund manna byggð? Hvernig stendur á því að allir voru sofandi á verðinum þrátt fyrir aðvörunarorð okkar helstu sérfræðinga?“

Grindvíkinga vanti sálfræðihjálp

Jóhannes segir marga Grindvíkinga eiga um sárt að binda. Engum hafi þó verið boðin sálfræðihjálp vegna ástandsins og furðar Jóhannes sig á því.

„Margir eru ofboðslega hvekktir yfir þessu og þola illa við í húsunum sínum. Ég þekki fólk sem á bara mjög bágt út af þessu. Það er ekki nokkur leið að fá sálfræðihjálp eða nokkurn skapaðan hlut. Það er engum sem dettur í hug að það þyrfti kannski að hjálpa fólk með þetta.“

Jóhannes tekur fram að honum líði sjálfum ágætlega, miðað við atburði síðustu daga. Margir séu þó ekki í þeirri stöðu og furðar hann sig á því að ekki sé brugðist við því.

„Tengdamóðir mín hún lenti nú í því að þurfa að flýja Vestmannaeyjagosið og er svo búin að vera í þessu rugli síðan 2020 og stefnir í það að þurfa að fara héðan líka. Svo er þetta bara orðið. Hvernig heldurðu að hugurinn sé hjá fólki sem á þetta bágt?“

Sumir vilji ekki flytja aftur

Jóhannes, líkt og systir hans, furðar sig á jákvæðni Hjálmars Hallgrímssonar, formanns bæjarstjórnar í Silfrinu í gærkvöldi.

„Hann er formaður bæjarráðs og að láta þetta út úr sér að allt sé í góðu lagi. Það er bara svo fjarri fjarri því.

Þetta forskot sem við fengum 2020. Það hefur ekkert gerst. Það er enginn lobbíismi sem á sér stað, til þess að, ég veit ekki hvað skal segja, kannski finna svæði fyrir okkur? Það hefur ekkert, ekkert verið skoðað.“

Jóhannes segist sjálfur vera grjótharður Grindvíkingur. Hann sé tilbúinn til þess að snúa aftur að þessu loknu. „En fólkið mitt, eins og kærastan mín, það bara kemur ekki til greina. Hún vil ekki sjá það. Hún er skíthrædd.“

Telur húsið sitt verðlaust

Jóhannes fór í gær heim til sín að sækja nauðsynjar. Hann segist ekki hafa séð skemmdir á húsinu sínu og er feginn því, eðli málsins samkvæmt.

„En ef að húsið verður í lagi og það verður byggilegt í Grindavík, þá verð ég bara að fara þangað. Það kaupir enginn þetta hús. Þetta er náttúrulega bara verðlaus eign. Þó að fjölskyldan mín vilji ekki vera þarna þá getum við ekki farið neitt annað. Það ræðir þetta enginn. Þetta er náttúrulega bara galið. Það er fullt af fólki sem ég veit um sem finnst það ekki koma til greina að fara aftur.“

Jóhannes segir að þó það sé ef til vill og snemmt að ræða slíkt, væri hann til í að Grindvíkingar yrðu spurðir að því hvort þeir séu til í að snúa aftur í bæinn sinn að þessu loknu.

„Hver er staðan? Auðvitað er fullsnemmt að spyrja að því, það hefur engin ákvörðun verið tekin, en nú hafa sérfræðingar sagt sitt um Reykjanesið, að þetta verði ástand í nokur hundruð ár. Er þetta eitthvað sem er á vetur setjandi?“