Sveitarstjórn Grímsnes- og Grafningshrepps reynir að skrá fólk út úr samfélaginu Guðrún M. Njálsdóttir, Ragna Ívarsdóttir og Þröstur Sverrisson skrifa 5. september 2025 21:02 Það er erfitt að skilja hvernig sveitarstjórn getur talið það góða stjórnsýsla að reyna að fá fólk skráð út af lögheimili í eigin sveitarfélagi – en það gerðist í Grímsnes- og Grafningshreppi. Í desember sl. fór lögmaður hreppsins fram á það við Þjóðskrá Íslands að fella niður lögheimili einstaklinga sem búa í frístundahúsum, þrátt fyrir að viðkomandi séu raunverulega búsettir í hreppnum. Ástæðan? Fasteignirnar eru ekki formlega skráðar sem íbúðarhúsnæði. Við þessir íbúar sem skráð erum ótilgreind teljum yfir 20% af íbúafjölda hreppsins.Þetta er grafalvarlegt. Ekki bara vegna þess að það brýtur gegn lögum – sem Þjóðskrá benti réttilega á – heldur vegna þess að það sýnir afstöðu til íbúa sem er bæði kaldlynd og ógn við grundvallarréttindi. Þjóðskrá hafnar beiðninni – réttilega Þjóðskrá Íslands hafnaði kröfunni. Í svari stofnunarinnar segir skýrt að skráning sem „ótilgreint lögheimili“ sé lögleg og nauðsynleg leið þegar fólk býr í húsnæði sem ekki má formlega skrá sem íbúðarhúsnæði – eins og frístundahús.Slík skráning verndar rétt fólks til þjónustu, heilbrigðiskerfis, grunnskóla, atvinnu og félagslegra úrræða. Lögheimili er ekki bara skrá í tölvu – það er mikilvægur hluti af fyrrgreindum grundvallarréttindindum fólks.En af hverju er sveitastjórn Grímsness- og Grafningshrepps að reyna þetta yfirhöfuð?Af hverju ætti sveitarstjórn að reyna að fá fólk skráð burt úr sveitarfélaginu – fólk sem býr þar, eru þar útsvarsgreiðendur, verslar þar, mögulega vinnur þar og er hluti af samfélaginu? Ein möguleg ástæða: Að forðast ábyrgð. Ef fólk er ekki skráð, þarf ekki að veita því þjónustu, félagslega aðstoð, eða taka tillit til þess í skipulagi og stefnumótun. En svona nálgun gengur gegn öllu sem lýðræðisleg og manneskjuleg stjórnsýsla á að standa fyrir.Við hjá Búsetufrelsi - samtökum fólks með búsetu í heilsárshúsi í frístundabyggðum GOGG krefjumst betri stjórnarháttaÞað er ekkert glæpsamlegt við að búa í frístundahúsi! Húsnæðisskortur, lífsaðstæður og val fólks hefur leitt til þess að fleiri kjósa að búa á „óhefðbundinn“ hátt. Það er hlutverk samfélagsins að finna leiðir til að styðja það fólk – ekki strípa það af réttindum.Þetta snýst ekki bara um lögheimili. Þetta snýst um siðferði.Þjóðskrá stóð vörð um rétt fólks til að vera skráð þar sem það býr í raun. Nú þarf sveitarfélagið að gera slíkt hið sama – ekki með útilokun og brottskráningu, heldur með virðingu, ábyrgð og lausnamiðaðri nálgun. Við erum tilbúin að koma að þeirri vinnu með sveitarstjórn og öðrum stjórnvöldum.Við eigum öll rétt á að tilheyra. Sama hvernig húsi við búum í!Höfundar skipa stjórn Búsetufrelsis og eiga heimili í Grímsnes- og Grafningshreppi og búa þar með ótilgreint heimilisfang. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Grímsnes- og Grafningshreppur Mest lesið Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Brennum kerfið til grunna Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Frá 50 þúsund í 110 þúsund! Stenst mæling á kjaragliðnun? Bogi Ragnarsson Skoðun Aumingjar Jökull Leuschner Veigarsson Skoðun Það mun enginn bjarga Íslendingum í þriðju heimsstyrjöldinni Jón Frímann Jónsson Skoðun Bjór og bolti - uppsögn á íslenska forvarnarmódelinu Ellen Calmon,Sabine Leskopf Skoðun Er AMOC kerfisáhættan í Epstein-skjölunum? Sigurpáll Ingibergsson Skoðun Þjóð að þyngjast – Offita er orsök stórs hluta meðferðarkostnaðar Janus Guðlaugsson Skoðun Hátt kólesteról er ekki óvinurinn Anna Lind Fells Skoðun Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þörf fyrir raunverulegar breytingar í sveitarstjórn GOGG Guðrún Njálsdóttir skrifar Skoðun Auður Önnu, Kvenréttindafélagið og barnaníðshringurinn Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Hver á að þrífa? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Þjóð að þyngjast – Offita er orsök stórs hluta meðferðarkostnaðar Janus Guðlaugsson skrifar Skoðun Viðbrögð við grein ASÍ Christian Kamhaug skrifar Skoðun Aumingjar Jökull Leuschner Veigarsson skrifar Skoðun Brennum kerfið til grunna Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Frá 50 þúsund í 110 þúsund! Stenst mæling á kjaragliðnun? Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Það mun enginn bjarga Íslendingum í þriðju heimsstyrjöldinni Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Er AMOC kerfisáhættan í Epstein-skjölunum? Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Bjór og bolti - uppsögn á íslenska forvarnarmódelinu Ellen Calmon,Sabine Leskopf skrifar Skoðun Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna getum við ekki lifað saman í friði ? Einar Helgason skrifar Skoðun Svartir sauðir eða stjórnunarvandi? Hilja Guðmundsóttir skrifar Skoðun Byggjum fleiri skautasvell Friðjón B. Gunnarsson skrifar Skoðun Áhyggjur vakna þegar bæta á stöðu fátækra — ekki þegar efstu hópar hækka Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Ó Jafnréttisdagar háskólanna - án karlmanna - minnihluta nemenda - en meirihluta landsmanna Ingimundur Stefánsson skrifar Skoðun Reykjavíkurleiðin í leikskólamálum Skúli Helgason skrifar Skoðun Hátt kólesteról er ekki óvinurinn Anna Lind Fells skrifar Skoðun Þegar „góði kallinn“ skyggir á raunveruleikann – um jafnrétti, ofbeldi og ábyrgð Jenný Kristín Valberg skrifar Skoðun Reykjavíkurleiðin ekki rétta leiðin Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Þegar heimurinn var ekki í buxnavasanum Björn Leifur Þórisson skrifar Skoðun Hvernig höfnum við blóðsugu-hagkerfi heimsins og sameinumst um uppvaxtar-hagkerfi Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Fyrirtækjaleikskólar: Lausn á skorti – eða tvöfalt kerfi? Gunnar Einarsson skrifar Skoðun Breiðholt Got Talent Sigrún Ósk Arnardóttir,Valgeir Þór Jakobsson skrifar Skoðun Hvert fór skrítna fólkið? Ásgeir Jónsson skrifar Skoðun Þú sérð mig ekki á vondum degi Anna Bergþórsdóttir skrifar Skoðun Það kemur samfélaginu við þegar maður ræðir vændiskaup við konu Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Tækifæri til að minnka þörf á hjúkrunarrýmum Guðlaugur Eyjólfsson skrifar Skoðun Ný og betri skilgreining á lesblindu Snævar Ívarsson skrifar Sjá meira
Það er erfitt að skilja hvernig sveitarstjórn getur talið það góða stjórnsýsla að reyna að fá fólk skráð út af lögheimili í eigin sveitarfélagi – en það gerðist í Grímsnes- og Grafningshreppi. Í desember sl. fór lögmaður hreppsins fram á það við Þjóðskrá Íslands að fella niður lögheimili einstaklinga sem búa í frístundahúsum, þrátt fyrir að viðkomandi séu raunverulega búsettir í hreppnum. Ástæðan? Fasteignirnar eru ekki formlega skráðar sem íbúðarhúsnæði. Við þessir íbúar sem skráð erum ótilgreind teljum yfir 20% af íbúafjölda hreppsins.Þetta er grafalvarlegt. Ekki bara vegna þess að það brýtur gegn lögum – sem Þjóðskrá benti réttilega á – heldur vegna þess að það sýnir afstöðu til íbúa sem er bæði kaldlynd og ógn við grundvallarréttindi. Þjóðskrá hafnar beiðninni – réttilega Þjóðskrá Íslands hafnaði kröfunni. Í svari stofnunarinnar segir skýrt að skráning sem „ótilgreint lögheimili“ sé lögleg og nauðsynleg leið þegar fólk býr í húsnæði sem ekki má formlega skrá sem íbúðarhúsnæði – eins og frístundahús.Slík skráning verndar rétt fólks til þjónustu, heilbrigðiskerfis, grunnskóla, atvinnu og félagslegra úrræða. Lögheimili er ekki bara skrá í tölvu – það er mikilvægur hluti af fyrrgreindum grundvallarréttindindum fólks.En af hverju er sveitastjórn Grímsness- og Grafningshrepps að reyna þetta yfirhöfuð?Af hverju ætti sveitarstjórn að reyna að fá fólk skráð burt úr sveitarfélaginu – fólk sem býr þar, eru þar útsvarsgreiðendur, verslar þar, mögulega vinnur þar og er hluti af samfélaginu? Ein möguleg ástæða: Að forðast ábyrgð. Ef fólk er ekki skráð, þarf ekki að veita því þjónustu, félagslega aðstoð, eða taka tillit til þess í skipulagi og stefnumótun. En svona nálgun gengur gegn öllu sem lýðræðisleg og manneskjuleg stjórnsýsla á að standa fyrir.Við hjá Búsetufrelsi - samtökum fólks með búsetu í heilsárshúsi í frístundabyggðum GOGG krefjumst betri stjórnarháttaÞað er ekkert glæpsamlegt við að búa í frístundahúsi! Húsnæðisskortur, lífsaðstæður og val fólks hefur leitt til þess að fleiri kjósa að búa á „óhefðbundinn“ hátt. Það er hlutverk samfélagsins að finna leiðir til að styðja það fólk – ekki strípa það af réttindum.Þetta snýst ekki bara um lögheimili. Þetta snýst um siðferði.Þjóðskrá stóð vörð um rétt fólks til að vera skráð þar sem það býr í raun. Nú þarf sveitarfélagið að gera slíkt hið sama – ekki með útilokun og brottskráningu, heldur með virðingu, ábyrgð og lausnamiðaðri nálgun. Við erum tilbúin að koma að þeirri vinnu með sveitarstjórn og öðrum stjórnvöldum.Við eigum öll rétt á að tilheyra. Sama hvernig húsi við búum í!Höfundar skipa stjórn Búsetufrelsis og eiga heimili í Grímsnes- og Grafningshreppi og búa þar með ótilgreint heimilisfang.
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun
Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun
Skoðun Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun Áhyggjur vakna þegar bæta á stöðu fátækra — ekki þegar efstu hópar hækka Vilhelm Jónsson skrifar
Skoðun Ó Jafnréttisdagar háskólanna - án karlmanna - minnihluta nemenda - en meirihluta landsmanna Ingimundur Stefánsson skrifar
Skoðun Þegar „góði kallinn“ skyggir á raunveruleikann – um jafnrétti, ofbeldi og ábyrgð Jenný Kristín Valberg skrifar
Skoðun Hvernig höfnum við blóðsugu-hagkerfi heimsins og sameinumst um uppvaxtar-hagkerfi Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Það kemur samfélaginu við þegar maður ræðir vændiskaup við konu Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun
Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun