Týndu börnin Jón Ingi Hákonarson skrifar 2. janúar 2026 10:31 Það er gríðarlegur fjöldi ungmenna týnd í sófanum heima hjá sér. Finnur ekki tilgang og flýr tilveruna, einangrar sig og líðanin er vond. Þegar ég lít til baka á líf mitt, get ég ekki verið nægilega þakklátur fyrir þau tækifæri sem lífið, samfélagið og fjölskylda mín hefur veitt mér. Ég var svo heppinn að hafa áhuga á íþróttum og æfði og spilaði fótbolta og handbolta eins og svo margir. Ég hlakkaði til að mæta á æfingar og hitta vini mína, ég hlakkaði til að keppa við önnur lið, ég kynntist stoltinu að fara í búninginn og spila með félögum mínum fyrir félagið okkar. Ég lærði að sigra og ég lærði að taka ósigrum, ég lærði að rífast, ég lærði að standa saman með liðsfélögum mínum, ég lærði að fórna mér fyrir félagann og ég lærði listina að standa saman í blíðu og stríðu. Ég eignaðist vini fyrir lífstíð, ég fékk að upplifa það að vera partur af heild, að vera partur af einhverju stærra en ég. Þarna myndaðist vinátta sem mun vara lífið á enda. Fræ samfélagsauðs míns var lagður og nú á sextugsaldri get ég sagt með vissu að það er fátt dýrmætara en tengsl mín við alla þá sem ég kynntist í gegnum skipulagt íþróttastarf. En það eru ekki allir eins og ég. Það hafa ekki allir áhuga á að puða og púla, eltandi bolta alla daga. Ég vann lengi með ungu fólki í starfsendurhæfingu. Ungu fólki sem samfélagið gleymdi eftir skólaskylduna, krakkar um tvítugt sem höfðu týnst í sófanum heima hjá sér. Skjól getur breyst í fangelsi ef maður fer ekki út á meðal fólks í raunheimum og æfir félagsfærni sína, samskiptafærni og samvinnu. Þegar maður er tvítugur og hefur sett líf sitt á pásu í fimm ár, þá hefur fjórðungur ævinnar skundað hjá. Það er stór hluti ævinnar. Þessi hópur stækkar, því miður. Með hverju ári sem líður í sófanum verður erfiðara að finna tilgang sinn og ástríðu. Með hverju árinu aukast líkurnar á því að þessi einangrun muni hafa varanleg áhrif á andlega og líkamlega heilsu viðkomandi. Hvert er hlutverk íþróttafélaga? Er það að búa til afreksíþróttafólk í fótbolta og handbolta? Er það að vera vettvangur heilbrigðs æskulýðsstarfs? Er það að koma íþróttafélaginu í fremstu röð alþjóðlega, sækja þar mikla peninga og vera stolt félagsmanna? Hver og einn hefur sína skoðun á því en íþróttafélög hafa alltaf verið mikilvægur hluti hvers samfélags, hlúð að ungu fólki og verið vettvangur þar sem ungt fólk lærir samvinnu og samkeppni, vinátta mótast og þroskast og þar sem ungt fólk fær tækifæri til að vera partur af einhverju stærra en það sjálft. Íþróttafélög landsins byggjast upp á sjálfboðastarfi félagsmanna. Félagsmenn sem einu sinni voru börn og ungmenni sem fengu tækifæri til að dafna og þroskast innan síns félags og vilja gefa til baka og finnst fátt betra en að sjá félagið sitt vaxa og dafna. Íþróttafélagið er líka vettvangur til að hitta gamla félaga og njóta þess að bralla og bardúsa með sínum gömlu vinum. Þetta er í raun hornsteinn í lífi margra. Hugsið ykkur hvað það væri magnað ef íþróttafélögin gætu verið þessi hornsteinn í lífi ungmenna sem finna sig í rafíþróttum. Vissulega hefur verið reynt að koma þessu inn hjá íþróttafélögum með misjöfnum árangri. Kannski hefði mátt markaðssetja þetta betur. Ég er þess fullviss að með góðri samvinnu sveitarfélaga og íþróttafélaga megi stíga inn í þennan vanda. Það að gefa fleirum tækifæri til að iðka sína íþrótt innan íþróttahreyfingarinnar mun gefa týndu börnunum möguleika á því að sá fræjum samfélagsauðs á sama hátt og aðrir. Að fá að iðka sitt áhugamál undir styrkri stjórn þjálfara þar sem líkamlegt og andlegt heilbrigði er í hávegum haft, þar sem liðsandinn ríkir og tækifærið til að vera hluti af einhverju stærra en maður sjálfur er í boði, að upplifa tilgang, að finna sjálfan sig, að fíla sjálfan sig í stað þess að týna sjálfum sér og tilgangi sínum, gleði og tilhlökkun. Ég er þess fullviss að íþróttafélög landsins muni spila stórt hlutverk í því að brjóta vítahring tilgangsleysis og aðgerðaleysis týndu barnanna okkar. Tilgangur íþróttafélaga hefur aldrei verið meiri í lífi allra ungmenna. Nú þarf pólitíkin í Hafnarfirði að taka boltann og vinna stefnu til að ná betur utan um þennan hóp. Byrjunin er kannski að kanna með markvissari hætti hvar áhuginn liggur og mæta þeim þar. Aðgerðaleysi gagnvart þessum hópi er amk ekki í boði. Ég mun á næstunni leggja fram tillögu að starfshópi til að finna leiðir til að koma betur til móts við þennan sí stækkandi hóp. Höfundur er oddviti Viðreisnar í bæjarstjórn Hafnarfjarðar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Ingi Hákonarson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Skoðun Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Sjá meira
Það er gríðarlegur fjöldi ungmenna týnd í sófanum heima hjá sér. Finnur ekki tilgang og flýr tilveruna, einangrar sig og líðanin er vond. Þegar ég lít til baka á líf mitt, get ég ekki verið nægilega þakklátur fyrir þau tækifæri sem lífið, samfélagið og fjölskylda mín hefur veitt mér. Ég var svo heppinn að hafa áhuga á íþróttum og æfði og spilaði fótbolta og handbolta eins og svo margir. Ég hlakkaði til að mæta á æfingar og hitta vini mína, ég hlakkaði til að keppa við önnur lið, ég kynntist stoltinu að fara í búninginn og spila með félögum mínum fyrir félagið okkar. Ég lærði að sigra og ég lærði að taka ósigrum, ég lærði að rífast, ég lærði að standa saman með liðsfélögum mínum, ég lærði að fórna mér fyrir félagann og ég lærði listina að standa saman í blíðu og stríðu. Ég eignaðist vini fyrir lífstíð, ég fékk að upplifa það að vera partur af heild, að vera partur af einhverju stærra en ég. Þarna myndaðist vinátta sem mun vara lífið á enda. Fræ samfélagsauðs míns var lagður og nú á sextugsaldri get ég sagt með vissu að það er fátt dýrmætara en tengsl mín við alla þá sem ég kynntist í gegnum skipulagt íþróttastarf. En það eru ekki allir eins og ég. Það hafa ekki allir áhuga á að puða og púla, eltandi bolta alla daga. Ég vann lengi með ungu fólki í starfsendurhæfingu. Ungu fólki sem samfélagið gleymdi eftir skólaskylduna, krakkar um tvítugt sem höfðu týnst í sófanum heima hjá sér. Skjól getur breyst í fangelsi ef maður fer ekki út á meðal fólks í raunheimum og æfir félagsfærni sína, samskiptafærni og samvinnu. Þegar maður er tvítugur og hefur sett líf sitt á pásu í fimm ár, þá hefur fjórðungur ævinnar skundað hjá. Það er stór hluti ævinnar. Þessi hópur stækkar, því miður. Með hverju ári sem líður í sófanum verður erfiðara að finna tilgang sinn og ástríðu. Með hverju árinu aukast líkurnar á því að þessi einangrun muni hafa varanleg áhrif á andlega og líkamlega heilsu viðkomandi. Hvert er hlutverk íþróttafélaga? Er það að búa til afreksíþróttafólk í fótbolta og handbolta? Er það að vera vettvangur heilbrigðs æskulýðsstarfs? Er það að koma íþróttafélaginu í fremstu röð alþjóðlega, sækja þar mikla peninga og vera stolt félagsmanna? Hver og einn hefur sína skoðun á því en íþróttafélög hafa alltaf verið mikilvægur hluti hvers samfélags, hlúð að ungu fólki og verið vettvangur þar sem ungt fólk lærir samvinnu og samkeppni, vinátta mótast og þroskast og þar sem ungt fólk fær tækifæri til að vera partur af einhverju stærra en það sjálft. Íþróttafélög landsins byggjast upp á sjálfboðastarfi félagsmanna. Félagsmenn sem einu sinni voru börn og ungmenni sem fengu tækifæri til að dafna og þroskast innan síns félags og vilja gefa til baka og finnst fátt betra en að sjá félagið sitt vaxa og dafna. Íþróttafélagið er líka vettvangur til að hitta gamla félaga og njóta þess að bralla og bardúsa með sínum gömlu vinum. Þetta er í raun hornsteinn í lífi margra. Hugsið ykkur hvað það væri magnað ef íþróttafélögin gætu verið þessi hornsteinn í lífi ungmenna sem finna sig í rafíþróttum. Vissulega hefur verið reynt að koma þessu inn hjá íþróttafélögum með misjöfnum árangri. Kannski hefði mátt markaðssetja þetta betur. Ég er þess fullviss að með góðri samvinnu sveitarfélaga og íþróttafélaga megi stíga inn í þennan vanda. Það að gefa fleirum tækifæri til að iðka sína íþrótt innan íþróttahreyfingarinnar mun gefa týndu börnunum möguleika á því að sá fræjum samfélagsauðs á sama hátt og aðrir. Að fá að iðka sitt áhugamál undir styrkri stjórn þjálfara þar sem líkamlegt og andlegt heilbrigði er í hávegum haft, þar sem liðsandinn ríkir og tækifærið til að vera hluti af einhverju stærra en maður sjálfur er í boði, að upplifa tilgang, að finna sjálfan sig, að fíla sjálfan sig í stað þess að týna sjálfum sér og tilgangi sínum, gleði og tilhlökkun. Ég er þess fullviss að íþróttafélög landsins muni spila stórt hlutverk í því að brjóta vítahring tilgangsleysis og aðgerðaleysis týndu barnanna okkar. Tilgangur íþróttafélaga hefur aldrei verið meiri í lífi allra ungmenna. Nú þarf pólitíkin í Hafnarfirði að taka boltann og vinna stefnu til að ná betur utan um þennan hóp. Byrjunin er kannski að kanna með markvissari hætti hvar áhuginn liggur og mæta þeim þar. Aðgerðaleysi gagnvart þessum hópi er amk ekki í boði. Ég mun á næstunni leggja fram tillögu að starfshópi til að finna leiðir til að koma betur til móts við þennan sí stækkandi hóp. Höfundur er oddviti Viðreisnar í bæjarstjórn Hafnarfjarðar.