Viltu hætta á sam­sekt í þjóðarmorði eða stríðs­rekstri fyrir hagnað annarra?

Nei fyrir frið, mannréttindi og alþjóðalög

Í ESB umræðunni eru tvö svið sem ættu að skoðast aðskilin þó bæði séu mikilvæg, þ.e. innanlandsáhrif og í ytra samhengi.

Varðandi innlend efnhagsmál hefur mikið verið rætt um vexti og í því sambandi að létta byrði unga fólksins sem er góð og falleg hugsun. Minna er rætt um þá staðreynd að á meginlandinu, býr töluvert stærri hópur heima allt að 35 ára aldri, vegna lágra launa og/eða atvinnuleysis.

Einnig hafa ókostir sjálfstæðs gjaldmiðils verið í deiglunni sem er vissulega vandi. Samt kannski ekki úr vegi að minnast þess hversu hratt Ísland vann sig upp úr hruninu, miðað við t.d Grikkland sem átti vel yfir áratug, í tómu basil þrátt fyrir að hafa evruna.

Lægra vöruverð er auðvitað eftirsóknarvert en það sem skiptir öllu máli þar er auðvitað kaupmátturinn og þar er Ísland, þrátt fyrir allt í top tíu hópi Evrópuríkja.

Þá er skiljanlega stór hópur hérlendis sem er orðin þreyttur á hagstjórn sem virðist á köflum ráða við lítið og fólk horfir þess vegna til erlendra bjargvætta sem þó eru ekki að fara að leysa málin fyrir okkur, öðruvísi en að gefa forskrift. Þá vaknar ójákvæmilega sú spurning, af hverju þurfum við þrýsting erlendis frá ef við getum gert þetta sjálf ?

Það fer ekk mikið fyrir almennum Evrópubúum sem mæla með inngöngu, heldur þvert á móti er gnótt af varnaðarorðum. Nýsköpun og frumkvöðlastarf, t.a.m. í hugverkaiðnaði er Íslandi mikilvægt og ekki líst aðilum á því sviði á ESB blikuna.

ESB eru ekki félagasamtök, klúbbur eða velviljað afsláttarfélag, heldur beinhart viðskiptabandalag, með efnahagsmál og stjórnvald í forgrunni.

Það er vissulega liðin tíð að almenningur geti tekið upp tólið og haft beint samband við þingmenn sina en á þessu sviði hefur Ísland haft sérstöðu og hefur að einhverju leyti enn. Stjórnsýslukeðjan er hér frekar stutt á sumum sviðum en til erlends stjórnvalds með skrifræðiðð í forgrunni, yrði hún bæði afar löng og torfærin. Þá sætir það furðu hversu lítið umræðan hefur snúist um þann gífurlega lýðræðishalla sem er innan ESB og að Ísland yrði undirorpið þeim halla. Þá er ekki bara horft til hverfandi atkvæðavægis mjög fámennrar þjóðar, 6 atkvæða meðal 720 þingmanna. Nær útilokað er að hafa áhrif með atkvæði sínu en það er ekki það versta.

Í verki ræður Framkvæmdastjórnin því sem skiptir máli, ekki þingmenn Evrópuþingsns.

Meirhlutavilji, þ.e. lýðræðið, ræður engu en hinsvegar er neitunarvald fyrir hendi og minnir það óþægilega á öryggisráð SÞ sem litlu eða engu fær breytt eða bætt í stöðu alþjóðamála eða friðarumleitana. Dæmi um það er að 25 lönd vildu efnahagsaðgerðir gegn Ísrael og þjóðarmorðinu á Gaza en þýskur og ítalskur vilji réðu för. Von der Leyden var aldrei kosinn heldur ráðin. Þýskir vopnaframleiðendur selja Israelum vopn og styðja þá á allan hátt í gengdarlausum mannréttindabrotum, stríðsglæpum, landþjófnaði, auðlindaþjófnaði barnamorðum, aftökum án dóms og laga, já, listinn er langur. Stuðningur þeirra við Ísraela hefur ekki farið framhjá neinum en með honum er einnig grafið undan alþjóðastofnunum sem eiga að berjast fyrir mannréttindum og gegn stríðsglæpum. Alþjóðastofnunum sem eiga að vera verndandi fyrir allar þjóðir, okkur líka. Ýmsar þjóðir hafa kvartað yfir þýskri slagsiðu, segja þetta snúast allt um þýska banka og hergagnaiðnað þarlendis. Og jú, vissulega hefur það tæplega farið framhjá neinum að friðarumleitanir eru ekki efstar í huga þjóðverja sem hafa sagst ekki vilja þær þó samningarviðræður vegna Úkraínu, væru í boði.

Í Úkraínu hefur kosningum endurtekið verið frestað, stjórnarandstöðuflokkar eru bannaðir, sem og gagnrýni þeirra og vefsíðum umsvifalaust lokað. Þar er tjáningarfrelsi ekki fyrir hendi. Tugum milljarða er mokað til landsins og þeir kaupa vopn, framleidd í Þýskalandi. Stóra hervæðingarátakið kemur svo 2028 og ekki hægt að útiloka að Ísland yrði eitt af borgunarlöndunum, þessir 8-14 milljarðar á ári munu líklega ekki fara í þróunarstarf því opinbera þjónustu og flest annað á að skera stórlega niður.

Annað dæmi um lýðræðishallann, er hvernig frumvarpi um vöktun á rafrænum samskiptum almennra borgara var þrýst í gegn eftir að hafa verið fellt í Evrópuþinginu vegna persónuverndarsjónarmiða. Á endanum tókst að nauðga því í gegn af Framkvæmdastjórnini á hentugu augnabliki í fámennu þingi. Nú fara sögur af því að Framkvæmdastjornin ætli að selja þessar upplýsingar en það er óstaðfest.

Í þessu ljósi er sannarlega ekki úr vegi að spyrja sig; þyrfti mikla og flókna klæki til að ráðkast með CFSP, þ.e. utanrikis- og öryggisstefnu ESB og þar með okkar skyldur ef til kæmi?

Ég segi nei takk, það samræmist ekki mínum gildum að hætta á samsekt í þjóðarmorði eða öðrum stríðsrekstri fyrir hagnað annarra.

Höfundur er upplýsingafræðingur, stjórnsýslufræðingur, Evrópufræðingur og áhugamaður um frið.