Eru eldri sviðslistakonur ekki vel­komnar á svið?

Tilurð spurningarinnar er nýleg úthlutun Sviðlistaráðs til sjálfstæðra leikhópa. Leikhúslistakonur 50+ er hópur sviðlistakvenna sem hefur það að markmiði að setja á svið viðburði þar sem konur eldri en 50 ára eru í fyrirrúmi. Hópurinn hefur verið starfandi síðan árið 2014 og staðið fyrir ótal viðburðum s.s. ljóðagjörningum, ljóðasýningum, leiklestrum m.a. á nýjum íslenskum leikverkum og leiksýningum. Innan hópsins eru leikskáld, leikstjórar, leikkonur, leikmynda- og búningahöfundar, tónlistarkonur, gervahönnuðir og konur sem hafa starfað í sviðslistageiranum. Viðburðirnir eru orðnir hátt í 40 talsins. Þátttakendur í þessum viðburðum hafa allir gefið vinnu sína að mestu leyti, kannski fengið örfáar krónur í vasann af innkomu miðasölu. Því má fullyrða að Leikhúslistakonur 50+ hafi sannarlega bætt hressilega við menningarflóru Reykjavíkur og nágrennis undanfarin 12 ár.

Staðreyndin er sú að konur eldri en 50 ára eru helstu „styrktaraðilar“ íslenskrar menningar. Þær lesa flestar bækurnar, kaupa flesta leikhúsmiða, sækja flesta tónleika, óperur og myndlistasýningar. Það er því mikilvægt að þessar konur fái að njóta sýninga þar sem þær geta speglað sig í eigin raunveruleika, notið listar jafningja sinna. Eins og staðan er í dag má telja á fingrum annarrar handar leikkonur eldri en 60 ára á sviðum leikhúsanna!

Margoft hefur hópurinn sótt um styrk til Sviðslistaráðs oftast vegna nýrra íslenskra leikverka og alltaf verið hafnað. Það er ekki laust við að það hvarfli að manni að það að vera kona komin á þriðja aldursskeiðið hafi eitthvað með það að gera? Úthlutunarnefndinni er svo sem vorkunn. Nefndin hefur úr takmörkuðu fé að spila, einungis 165 milljónir til úthlutunar í ár, 125 umsóknir bárust og aðeins 13 duttu í lukkupottinn! Athugið Sviðlistasjóður er fyrir allar sviðslistir: leiklist, danslist og óperur og að sjálfsögðu, skyldi maður halda, ALLAN ALDUR, kyn og kynþætti!

Það hefur vart farið fram hjá menningarneytendum gróskan í sjálfstæðu senunni. Fjöldi leikhópa setur upp hverja sýninguna á fætur annarri án nokkurra eða fárra styrkja.

Ég, fyrir hönd Leikhúslistakvenna 50+ hvet íslenska ráðamenn til að auka verulega í sviðslistasjóðinn og styðja þannig við bakið á sjálfstæðum leikhópum. Ennfremur hvetur hópurinn ráðamenn til að endurskoða úthlutunarreglur sjóðsins, að úthluta aðeins einu sinni á ári er alveg út í hött! Þau sem ekki fá í ár þurfa að bíða í heilt ár eftir næstu úthlutun o.sv.frv. Þá hvetur hópurinn ráðamenn leikhúsanna, úthlutunarnefnd Sviðslistasjóðs og aðra sem úthluta fé til menningarmála að auka veg eldri sviðslistakvenna og hleypa þeim upp á svið.

Höfundur er leikkona og félagi í Leikhúslistakonum 50+.